Người thắp sáng tri thức và lòng dân biên giới

• Họ và tên: Tô Tùng (thường được gọi là Thầy Tô Tùng)

Câu chuyện nhân vật: Người thắp sáng tri thức và lòng dân biên giới

Nếu như ông Nông Tùng là người gieo mầm cách mạng về mặt chính trị, thì ông Tô Tùng lại là người bền bỉ gieo chữ và xây dựng đời sống văn hóa mới cho đồng bào các dân tộc Bình Liêu ngay từ những ngày đầu kháng chiến chống Pháp.

Trong những năm 1940, khi tỷ lệ mù chữ ở vùng cao Bình Liêu chiếm gần như tuyệt đối, ông Tô Tùng đã sớm nhận ra rằng: "Muốn làm cách mạng thành công, dân phải biết chữ để hiểu lý tưởng của Đảng". Ông là một trong những người đầu tiên tổ chức các lớp học "Bình dân học vụ" dưới những mái nhà sàn, giữa rừng sâu để tránh sự kiểm soát của thực dân Pháp.

Câu chuyện cảm động về ông là vào những năm kháng chiến chống Pháp (1946-1954), khi huyện lỵ bị chiếm đóng, ông đã cùng các học trò và cán bộ rút vào hang núi. Ban ngày ông cầm súng cùng đội du kích bảo vệ bản làng, ban đêm ông lại thắp đèn dầu, dùng phấn viết lên đá để dạy chữ cho con em dân bản và các chiến sĩ. Ông đã biên soạn những bài đọc đơn giản bằng tiếng Tày, tiếng Việt để tuyên truyền về tình đoàn kết dân tộc và lòng yêu nước.

Sau khi hòa bình lập lại năm 1954, ông Tô Tùng lại là người lặn lội đến những bản xa nhất như Đồng Văn, Cao Ba Lanh để vận động bà con cho con em đi học. Ông chính là người đặt những viên gạch đầu tiên cho hệ thống trường nội trú dân tộc tại Bình Liêu. Với ông, mỗi ngôi trường dựng lên ở biên giới cũng chính là một cột mốc chủ quyền vững chắc nhất.

Cả cuộc đời ông Tô Tùng là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa phẩm chất của một chiến sĩ cách mạng và trái tim của một nhà giáo. Ông được nhân dân Bình Liêu kính trọng gọi là "Người thầy của bản làng", người đã mở ra con đường tri thức để đồng bào vươn mình ra khỏi sự nghèo nàn và lạc hậu.

Nguồn trích dẫn tham khảo:

• Lịch sử Giáo dục huyện Bình Liêu (1945 - 2015).