NGƯỜI THẦY BƯỚC RA TỪ CHIẾN KHU

Ông kể, mình sinh năm 1957 tại xã Hoài Hảo, huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định. Ngày đó quê nghèo lắm, lại đúng vào thời chiến nên tuổi thơ của ông gắn với tiếng máy bay, tiếng súng và những lần chạy giặc trong đêm.

“Có bữa đang ngủ phải bật dậy chạy vào hầm, nghe bom nổ mà đất rung lên từng hồi”, ông nhớ lại.

Khi còn nhỏ, ông được thoát ly lên chiến khu tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Núi rừng trở thành nơi sinh sống của biết bao con người. Cuộc sống thiếu thốn đủ thứ. Cơm ăn không đủ no, quần áo vá chằng vá đụp. Những đêm mưa rừng lạnh buốt, mọi người nằm sát bên nhau để tránh rét.

Nhưng điều ông nhớ nhất lại không phải cái đói hay nỗi sợ bom đạn.

Đó là lớp học nhỏ giữa rừng.

Ông kể rằng trong chiến khu có những cán bộ từ miền Bắc vào công tác. Ban ngày họ làm nhiệm vụ, tối đến lại gom lũ trẻ trong rừng để dạy chữ. Không có trường lớp đàng hoàng, chỉ là khoảng đất nhỏ dưới tán cây, vài khúc gỗ làm ghế và một ngọn đèn dầu leo lét.

“Lúc đó chỉ cần được học là vui lắm”, ông cười hiền.

Ngày ấy thiếu giấy bút nên nhiều khi ông lấy que viết xuống đất, hoặc tận dụng những mảnh giấy cũ để tập viết từng con chữ. Có hôm đang học thì nghe tiếng bom vọng lại từ xa, ai cũng giật mình im bặt. Nhưng rồi khi mọi thứ lắng xuống, lớp học lại tiếp tục.

Ông bảo mình thích học từ lúc nào cũng không nhớ rõ. Chỉ biết rằng mỗi lần đọc được thêm một chữ, hiểu thêm một điều mới, trong lòng lại vui lắm.

Chiến tranh ngày càng ác liệt. Có những lần địch càn quét sát chiến khu, mọi người phải chạy sâu vào rừng trú ẩn. Ông từng chứng kiến nhiều mất mát mà đến giờ vẫn không quên được.

“Nhiều người hôm qua còn nói cười với mình, hôm sau đã không còn nữa”, ông nói chậm rãi.

Những ký ức ấy khiến cậu bé năm nào sớm hiểu rằng hòa bình quý giá biết bao. Và cũng từ đó, ông càng quyết tâm học để sau này làm được điều gì đó có ích cho quê hương.

Năm 1975, đất nước thống nhất. Từ chiến khu trở về Đà Nẵng, ông tiếp tục học bổ túc văn hóa. Những năm đầu sau giải phóng còn nhiều khó khăn, nhưng ông chưa bao giờ nghĩ đến chuyện bỏ cuộc.

Ban ngày đi học, tối về tự học thêm dưới ánh đèn dầu. Có những hôm mệt đến ngủ gục bên trang sách, nhưng sáng hôm sau ông lại tiếp tục.

“Ngày đó tôi chỉ nghĩ đơn giản là phải cố học cho bằng được”, ông kể.

Rồi năm 1980, ông thi đậu vào ngành Kinh tế Nông nghiệp của Đại học Cần Thơ. Đối với ông, đó là cột mốc lớn nhất cuộc đời.

Từ một cậu bé học chữ giữa chiến khu, ông trở thành sinh viên đại học. Sau khi tốt nghiệp, ông ở lại trường làm giảng viên rồi tiếp tục học tập, nghiên cứu. Nhiều năm sau, ông trở thành Phó Giáo sư, Tiến sĩ chuyên ngành kinh tế nông nghiệp.

Nhưng điều khiến nhiều sinh viên quý mến ông không chỉ vì ông giỏi chuyên môn, mà vì sự gần gũi và chân thành.

Ông luôn quan tâm đến sinh viên có hoàn cảnh khó khăn. Gặp những em chán nản muốn nghỉ học, ông thường kể lại câu chuyện của chính mình để động viên.

Ông nói:
“Ngày xưa giữa chiến tranh còn cố học được, bây giờ các em càng không được từ bỏ.”

Nói rồi ông cười, nụ cười hiền như người cha đang nhắc nhở con mình.

Ngồi nghe ông kể chuyện, tôi cứ nhớ mãi hình ảnh cậu bé năm nào ngồi dưới ánh đèn dầu giữa rừng sâu, cặm cụi viết từng con chữ trong tiếng bom vọng xa.

Có lẽ chính ánh sáng nhỏ bé ấy đã dẫn đường cho cả cuộc đời ông.

Và cũng từ câu chuyện ấy, tôi hiểu rằng: có những con người đi qua chiến tranh không chỉ mang theo ký ức đau thương, mà còn mang theo một ngọn lửa của niềm tin và nghị lực để truyền lại cho thế hệ sau.