Người thầy của Đông Kinh nghĩa thục

Nguyễn Quyền sinh năm 1869 tại Hà Nội.

Ông đỗ cử nhân dưới triều Nguyễn và sớm nổi tiếng là người có tư tưởng tiến bộ, giàu lòng yêu nước.

Không lựa chọn con đường làm quan, Nguyễn Quyền dành nhiều tâm huyết cho giáo dục và sự nghiệp khai dân trí.

Đầu thế kỷ XX, trước sự suy yếu của đất nước và ảnh hưởng của các phong trào canh tân ở châu Á, Nguyễn Quyền cùng Lương Văn Can, Dương Bá Trạc, Nguyễn Hữu Cầu và nhiều chí sĩ khác đã sáng lập Đông Kinh Nghĩa Thục.

Ngôi trường được mở tại Hà Nội năm 1907.

Khác với nền giáo dục khoa cử cũ, Đông Kinh Nghĩa Thục hướng tới việc phổ biến chữ Quốc ngữ, giảng dạy lịch sử, địa lý, khoa học thường thức và khơi dậy tinh thần tự cường dân tộc.

Nguyễn Quyền trực tiếp tham gia biên soạn tài liệu, giảng dạy và tổ chức các hoạt động tuyên truyền.

Ông luôn tin rằng:

Muốn cứu nước, trước hết phải nâng cao dân trí.

Nhờ những nỗ lực ấy, Đông Kinh Nghĩa Thục nhanh chóng tạo được ảnh hưởng lớn.

Tinh thần học tập lan rộng khắp Bắc Kỳ.

Nhiều thanh niên và người dân lần đầu tiên được tiếp cận với những tư tưởng mới.

Chính vì vậy, thực dân Pháp coi Đông Kinh Nghĩa Thục là một mối nguy hiểm.

Cuối năm 1907, nhà trường bị đóng cửa.

Năm 1908, Nguyễn Quyền bị bắt và bị đày đi Côn Đảo.

Những năm tháng tù đày không làm suy giảm ý chí của người thầy yêu nước.

Sau khi được trả tự do, ông tiếp tục sống giản dị và dành sự quan tâm đặc biệt đến việc học của thế hệ trẻ.

Nguyễn Quyền qua đời năm 1941.

Tên tuổi của ông có thể không nổi tiếng như nhiều chí sĩ khác.

Nhưng trong lịch sử giáo dục Việt Nam, ông luôn được ghi nhớ như một trong những người đã góp phần mở ra một cuộc cách mạng về tư tưởng và giáo dục.

Ngày nay, khi nhắc đến Đông Kinh Nghĩa Thục, bên cạnh Lương Văn Can, người ta vẫn nhớ đến Nguyễn Quyền – người thầy đã âm thầm gieo những hạt giống tri thức đầu tiên cho một Việt Nam đổi mới.