Người Thầy Của Muôn Đời

Chu Văn An sinh năm 1292, quê ở làng Văn Thôn, xã Quang Liệt, huyện Thanh Đàm, nay thuộc khu vực Thanh Trì, Hà Nội. Ông nổi tiếng là người có học vấn uyên thâm, cương trực và được nhiều người kính trọng. Sau khi đỗ đạt, thay vì lựa chọn con đường làm quan, ông mở trường dạy học, thu hút học trò từ nhiều nơi tìm đến. Trong số học trò của ông có cả những người sau này làm quan trong triều đình.

Đến đời Trần Minh Tông, Chu Văn An được mời ra làm Tư nghiệp Quốc Tử Giám, giữ vai trò dạy dỗ và đào tạo con em quý tộc, quan lại. Ông nổi tiếng nghiêm khắc trong việc học và đề cao đạo lý, coi trọng việc giáo dục con người chứ không chỉ truyền đạt kiến thức. Trong thời gian làm việc tại Quốc Tử Giám, ông được biết đến như một người thầy có ảnh hưởng lớn đối với nền giáo dục Đại Việt.

Khi Trần Dụ Tông lên ngôi, triều đình dần xuất hiện nhiều vấn đề. Trước tình trạng một số quan lại được cho là làm điều sai trái, Chu Văn An dâng “Thất trảm sớ”, xin chém bảy kẻ mà ông cho là gian thần. Tuy nhiên, kiến nghị không được chấp thuận. Sau đó, Chu Văn An từ quan, trở về núi Phượng Hoàng ở Chí Linh, Hải Dương, tiếp tục dạy học và viết sách.

Rời khỏi triều đình không có nghĩa là Chu Văn An từ bỏ sự nghiệp giáo dục. Ở Phượng Hoàng, ông tiếp tục mở trường, dạy học và dành những năm tháng cuối đời cho việc nghiên cứu, viết sách. Ông mất năm 1370, thọ 78 tuổi. Sau khi qua đời, Chu Văn An được thờ tại nhiều nơi, trong đó có khu di tích Phượng Hoàng ở Chí Linh, nơi gắn với những năm cuối cuộc đời ông.

Hơn bảy thế kỷ đã trôi qua, nhưng tên tuổi Chu Văn An vẫn được nhắc đến như một biểu tượng của người thầy mẫu mực, khí tiết và trọng đạo học trong lịch sử Việt Nam. Ông không chỉ để lại dấu ấn trong nền giáo dục thời Trần mà còn để lại một tấm gương về cách giữ gìn nhân cách trước những biến động của thời cuộc.