Người thầy dạy Sử xoay chuyển dòng lịch sử

Trước khi trở thành vị Đại tướng huyền thoại của quân đội nhân dân Việt Nam, Võ Nguyên Giáp là một thầy giáo dạy lịch sử và địa lý tại trường tư thục Thăng Long (Hà Nội). Những năm tháng đứng trên bục giảng thập niên 1930 ấy không đơn thuần là việc truyền thụ kiến thức sách vở. Đối với người thanh niên yêu nước Võ Nguyên Giáp, mỗi bài giảng về lịch sử chống ngoại xâm của cha ông — từ Ngô Quyền, Lý Thường Kiệt đến Trần Hưng Đạo — chính là cách ông nhen nhóm ngọn lửa tự tôn dân tộc vào lòng thế hệ trẻ. Học trò thời đó kể lại, thầy Giáp giảng bài rất say sưa, ánh mắt luôn rực sáng khi nói về những trang sử hào hùng của đất nước.

Định mệnh đã đưa người thầy dạy Sử ấy bước thẳng vào lòng lịch sử, trở thành người trực tiếp viết nên những trang sử vàng chói lọi nhất của thế kỷ XX. Thay vì giảng giải về các cuộc chiến tranh trong quá khứ, ông đã tự mình định hình cục diện tương lai. Năm 1944, nhận chỉ thị của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ông thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân với vỏn vẹn 34 chiến sĩ, vũ khí thô sơ. Bằng nhãn quan của một nhà trí thức, ông hiểu rằng sức mạnh cốt lõi không nằm ở vũ khí, mà nằm ở lòng dân.

Sự chuyển dịch từ một nhà giáo thư sinh sang một tổng tư lệnh tối cao là một minh chứng cho thấy: Khi dòng máu yêu nước được đánh thức, sức mạnh của một dân tộc sẽ trở nên vô hạn. Lịch sử thế giới đã ghi nhận nhiều vị tướng xuất thân từ các học viện quân sự danh tiếng, nhưng thế giới sẽ mãi kinh ngạc trước một thầy giáo dạy Sử Việt Nam — người đã dùng chính những bài học xương máu của tiền nhân để đánh bại những đế quốc sừng sỏ nhất thời đại.