Người thầy giáo bước vào con đường binh nghiệp

Trước khi được biết đến với cương vị Tổng Tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam, Võ Nguyên Giáp từng là một nhà giáo, nhà báo và người hoạt động cách mạng. Con đường đưa ông từ giảng đường đến chiến khu không bắt đầu bằng những trận đánh lớn, mà từ quá trình tham gia phong trào yêu nước, hoạt động chính trị và tiếp cận với đường lối cách mạng giải phóng dân tộc.

Sinh ngày 25/8/1911 tại làng An Xá, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình, Võ Nguyên Giáp sớm tham gia các phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp. Trong những năm học tập ở Huế và hoạt động tại Hà Nội, ông tham gia phong trào học sinh, sinh viên, hoạt động trong phong trào Mặt trận Dân chủ Đông Dương và làm báo. Những hoạt động ấy giúp ông tích lũy kinh nghiệm tổ chức, tuyên truyền và vận động quần chúng.

Năm 1940, trong bối cảnh phong trào cách mạng trong nước gặp nhiều khó khăn, Võ Nguyên Giáp cùng Phạm Văn Đồng sang Trung Quốc, tìm cách liên lạc với Nguyễn Ái Quốc. Cuộc gặp tại Trung Quốc đã mở ra chặng đường hoạt động mới. Từ một trí thức yêu nước, ông từng bước được giao những nhiệm vụ gắn với công tác tổ chức lực lượng vũ trang và chuẩn bị khởi nghĩa.

Năm 1941, ông trở về Cao Bằng tham gia xây dựng căn cứ địa cách mạng, tuyên truyền, vận động quần chúng và tổ chức các đội tự vệ. Vùng núi Cao Bằng với địa hình hiểm trở, những bản làng nằm giữa núi rừng và mạng lưới cơ sở cách mạng đã trở thành một địa bàn quan trọng trong quá trình chuẩn bị lực lượng.

Điều đáng chú ý trong giai đoạn này là Võ Nguyên Giáp chưa từng trải qua đào tạo quân sự chính quy. Những kiến thức về quân sự của ông được hình thành qua nghiên cứu, tự học, trao đổi với đồng chí và thực tiễn tổ chức, chỉ đạo phong trào. Từ một người đứng lớp, ông phải học cách xây dựng lực lượng, tổ chức đội ngũ, nắm tình hình và chuẩn bị cho những nhiệm vụ quân sự ngày càng phức tạp.

Cuối năm 1944, trước yêu cầu cấp thiết phải có một lực lượng vũ trang tập trung làm nòng cốt cho phong trào cách mạng, Võ Nguyên Giáp được giao nhiệm vụ thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân. Đây là bước chuyển quan trọng, đưa ông đến với vai trò người chỉ huy lực lượng vũ trang cách mạng.

Từ người thầy giáo đứng trên bục giảng đến người tổ chức, chỉ huy những chiến sĩ đầu tiên, hành trình của Võ Nguyên Giáp phản ánh một giai đoạn đặc biệt của lịch sử: khi những người trí thức yêu nước bước vào thực tiễn đấu tranh, nhận lấy những nhiệm vụ chưa từng được chuẩn bị bằng con đường thông thường.