Người thầy giữa chiến khu

Không chỉ là một nhà khoa học xuất sắc, Trần Đại Nghĩa còn là người thầy tận tâm của nhiều cán bộ kỹ thuật trẻ trong thời kỳ kháng chiến. Những lớp học của ông không diễn ra trong giảng đường mà ngay tại các xưởng quân giới giữa rừng Việt Bắc.

Sau mỗi ngày làm việc, ông lại dành thời gian hướng dẫn anh em về cơ khí, vật liệu, nguyên lý chế tạo vũ khí và phương pháp nghiên cứu khoa học. Ông luôn khuyến khích học viên đặt câu hỏi, tranh luận và tự tìm lời giải. Theo ông, người làm khoa học phải biết suy nghĩ độc lập chứ không chỉ làm theo kinh nghiệm.

Có lần, một kỹ thuật viên trẻ lo lắng vì nhiều lần tính toán sai thông số. Thay vì trách phạt, Trần Đại Nghĩa kiên nhẫn cùng anh xem lại từng phép tính. Ông nói: "Sai thì sửa, miễn là biết vì sao mình sai. Điều đáng sợ nhất là không chịu học từ sai lầm."

Chính cách dạy gần gũi ấy đã giúp nhiều cán bộ trẻ trưởng thành nhanh chóng. Sau này, không ít người trở thành những nhà khoa học, kỹ sư và cán bộ kỹ thuật chủ chốt của ngành quốc phòng Việt Nam.

Đối với Trần Đại Nghĩa, truyền lại tri thức cũng quan trọng như việc tạo ra một công trình mới. Ông tin rằng một nhà khoa học giỏi không chỉ để lại phát minh, mà còn phải đào tạo được lớp người kế tục để tiếp tục xây dựng đất nước.