Anh hùng Lao động

Người thầy luôn mang hòm thí nghiệm trên vai-Phạm Thế Bổng

Ngành Giáo dục - đào tạo và nhiều thế hệ học sinh Hà Nội vừa tiễn biệt Anh hùng lao động, Nhà giáo nhân dân Phạm Thế Bổng, một người thầy tiêu biểu cho đội ngũ những người làm công tác giáo dục của thủ đô. Sự ra đi của ông đúng như trong điếu văn vĩnh biệt ông đã viết: “Vườn giáo dục - một đóa hoa rơi. Trời sư phạm - một vì sao rụng”...

Phú Thọ10/04/2026Sưu tầm của tác giả HNM đăng trên báo Hà Nội Mới (ĐOÀN XÃ ĐÀ BẮC)3 lượt xem0 lượt chia sẻ

Nhà giáo Phạm Thế Bổng, sinh năm 1929 trong một gia đình nhân sĩ, trí thức yêu nước tại xã Bạch Sam, huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên. Có lẽ ông đã trở thành một họa sĩ tài năng bởi ngay từ nhỏ ông học rất giỏi và đặc biệt yêu thíchcác môn nghệ thuật, được GS họa sĩLương Xuân Nhị dìu dắt. Nhiều tác phẩm hội họa của ông đã được trưng bày và đoạt giải trong các triển lãm tranh. Nhưng cuộc đời mỗi con người đều có những bước ngoặt.

Được sự giáo dục của gia đình và với nhận thức của riêng mình, ông đã cùng các bạn họcphản đối phong trào bắt lính của thực dân Pháp vào năm 1953. Rồi với sự giúp đỡ của các cán bộ hoạt động nội thành, ông đã rời Hà Nội ra vùng tự do. ở đó ông mang kiến thức văn hóađến với phong trào bình dân học vụ và những trường học của vùng kháng chiến. Ông đến với nghề dạy học đơn giản chỉ có thế và bị cuốn hút vào công việc với lòng say mê và nhiệt huyết của tuổi trẻ.

Thủ đô giải phóng, ông trở về Hà Nội và tiếp tục dạy học. Nhiều học sinhcủa các trường Vạn Hạnh, Nguyễn Huệ, Minh Tân... lúc đó còn nhớ mãi hình ảnh người thầy giáo trẻ tài hoa cả trong giờ học về toán, lý, hóa lẫn những tiết học về âm nhạc, hội họa. Hiểu rõ trách nhiệm củangười thầy, ông tự học, tự hoàn thiện kiến thức cũng như nghiệp vụ sư phạm, hoàn thành chương trìnhđào tạo tại khoa Lý trường ĐH Sư phạm Hà Nội. Cùng một số thầy cô giáo xây dựng trường cấp 3 Đoàn Kết (nay là trường THPT Hai Bà Trưng) từ những ngày đầu tiên, cả cuộc đời dạy học của ông gắn liền với ngôi trường này. Ngay cả khiđược sở điều động đi làm quản lý ởmột trường khác, ông cũng chỉ làm một thời gian, hoàn thành nhiệm vụ của mình rồi lại xin về đi dạy ở trường cũ. Nhớ tới ông, các đồng nghiệp và học sinh đều nhớ về một thầy giáo đức độ và nhiệt tình, một con người sống bằng Tâm, bằng Đức, hết lòng vì mọi người. Đặc biệt, ông là người đi tiên phong trong việc dạy vật lý gắn liền với thí nghiệm, thực hành. Ông say mê tìm tòi, khai thác tối đa những thí nghiệm sẵn có và sáng tạo những dụng cụ thí nghiệm mới.

Nhiều chuyên gia giáo dục nước ngoài lúc đó đã rất thán phục và ngạc nhiên trước những đồ dùng dạy học tự làm của ông và cái cách ông sử dụng đồ dùng dạy học. Vì sự sáng tạo đó mà Nhà giáo Phạm Thế Bổng đã được Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam tặngnhiều bằng khen. Ngay cả những năm tháng dạy và học dưới bom đạn của đế quốc Mỹ,đồ dùng dạy học vẫn cùng thầy giáo Phạm Thế Bổng đến lớp. Cảm phục trước việc làm của ông, người ta đã gọi ông là “thầy giáo đeo hòm thí nghiệm trên vai”. Với cách dạy như thế, học sinh dễ tiếp thu bài hơn, hiểu kiến thức sâu sắc hơn. Học sinh giỏi được thầy phát hiện, bồi dưỡng góp phần tạo nên nhữngthành tích xuất sắc của đội tuyển và cá nhân học sinh của thủ đô trong các kỳ thi học sinh giỏi Vật lý quốc tế tại Bungari và Đức. Thầy còn rất tận tình, chỉ bảo những học sinh còn yếu kém. Học sinh nào có khó khăn, thiếu thốn, thầy chia sẻ đồng lương ít ỏi của mình để giúp các em có điều kiện học tập. Ngày đến trường, tối đến, thầy lại miệt mài với các lớp bổ túc, mang kiến thức đến cho những người lớn tuổi. Với những cống hiến ấy ông đã 5 lần được tặng thưởng Huy hiệu Bác Hồ.

Trong các hoạt động xã hội, ông đã được nhân dân thủ đô tín nhiệm bầu vào Hội đồng nhân dân thành phốsuốt 5 khóa (từ 1967 đến 1987) và hoạtđộng tích cực trên cương vịTrưởngban an ninh và xã hội của HĐND thành phố. Ông còn là đại biểu Quốc hội khóa 8 và là thư ký của ủy ban Văn hóa - giáo dục - thanh, thiếu niên, nhi đồng. Trên cương vị này, ông đã đi nhiều nơi, tìm hiểu những khó khăn, bức xúc của ngành Giáo dục, phản ánh những nguyện vọng của giáo viên, của nhân dân và đề xuất các giải pháp mong góp phần cho sự phát triển giáo dục của đất nước.

Ghi nhận những đóng góp to lớn của ông, Đảng và Nhà nước đã phong tặngông danh hiệu cao quý Anh hùng lao động vào năm 1985. Với những hoạt động hữu ích đóng góp cho sự nghiệp giáo dục, ông đã được phong tặng danh hiệu Nhà giáo nhân dân.

Khi đã nghỉ hưu, nhà giáo Phạm Thế Bổng vẫn không ngừng hoạt động vì sự phát triển của sự nghiệp trồng người, nhất là đóng góp cho ngành giáo dục của quê hương ông.

Ra đi ở tuổi 76, Anh hùng lao động, Nhà giáo nhân dân Phạm Thế Bổng đã hoàn thành nhiệm của người thầy, chở những chuyến đò, đưa lớp lớp học sinh tới tương lai. Nhiều người học theo ông, làm theo ông để trở thành người hữu ích cho xã hội.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn
Người thầy luôn mang hòm thí nghiệm trên vai-Phạm Thế Bổng | Câu chuyện thời hoa lửa