Người thầy thuốc của chiến trường và những người lính

Ngày 3 tháng 5 năm 1947, tại huyện Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu, Thẩm Thanh Quảng chào đời. Chỉ hơn một thập niên sau, khi tuổi đời còn rất trẻ, ông đã bước vào con đường cách mạng.

Ngày 2 tháng 5 năm 1960, Thẩm Thanh Quảng gia nhập Quân giải phóng.

Từ một chiến sĩ làm nhiệm vụ hộ lý, cứu thương, y tá, y sĩ giữa chiến trường, ông từng bước trưởng thành thành bác sĩ, đội trưởng đội điều trị, viện trưởng rồi giám đốc bệnh viện. Năm 2007, ông được phong quân hàm Thiếu tướng.

Gần nửa thế kỷ gắn bó với ngành quân y, cuộc đời ông là hành trình đi qua chiến tranh, bệnh viện và những năm tháng xây dựng ngành quân y Quân khu 9. Ở mỗi cương vị, ông đều gắn công việc của mình với một nhiệm vụ xuyên suốt: cứu người và phục vụ người lính.

Người chiến sĩ quân y giữa chiến trường

Năm 1960, Thẩm Thanh Quảng gia nhập Quân giải phóng.

Những năm đầu, ông làm hộ lý, cứu thương, y tá rồi y sĩ tại Bệnh viện 320, Đội phẫu thuật F342 và Viện Quân y Z12A.

Chiến trường những năm ấy là nơi người thầy thuốc phải đối mặt với những điều kiện khắc nghiệt nhất. Thương binh được đưa về trong tình trạng khẩn cấp. Có những ca phải xử trí ngay giữa tiếng bom đạn. Thuốc men, dụng cụ y tế và phương tiện vận chuyển đều hạn chế.

Đối với người quân y, mỗi phút đều có thể quyết định sự sống của một người lính.

Thẩm Thanh Quảng trưởng thành từ chính môi trường ấy.

Từ những công việc ban đầu của một người hộ lý, ông học cách chăm sóc thương binh. Từ cứu thương, ông tiếp tục học hỏi để trở thành y tá, rồi y sĩ. Mỗi bước trưởng thành đều gắn với thực tế chiến trường và những yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ.

Ngày 16 tháng 5 năm 1965, ông được kết nạp vào Đảng.

Tuổi trẻ của ông không được đo bằng những năm tháng bình yên, mà bằng những ngày tháng ở chiến trường, bên cạnh những người lính bị thương đang cần được cứu chữa.

Người bác sĩ không ngừng tiến về phía trước

Từ năm 1972, Thẩm Thanh Quảng bước vào một chặng đường mới với cương vị bác sĩ, Đội trưởng S.901A.

Sau đó, ông đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng: Đội trưởng Đội điều trị 1, Viện trưởng Bệnh viện 122 và Giám đốc Bệnh viện 121.

Đội điều trị 1 là đơn vị Anh hùng. Bệnh viện 121 cũng là đơn vị hai lần được phong tặng danh hiệu Anh hùng.

Trong những đơn vị ấy, người bác sĩ không chỉ thực hiện nhiệm vụ khám, chữa bệnh và phẫu thuật. Ông còn phải tổ chức lực lượng, xây dựng đội ngũ, đào tạo cán bộ và bảo đảm khả năng cứu chữa trong những điều kiện khó khăn.

Đó là quá trình chuyển từ một người trực tiếp làm công tác cứu thương sang một người tổ chức và chỉ huy công tác quân y.

Nhưng dù ở vị trí nào, người bác sĩ Thẩm Thanh Quảng vẫn giữ sợi dây gắn bó với người bệnh.

Gần 20.000 thương binh qua bàn tay người thầy thuốc

Trong suốt quá trình công tác, ông đã tham gia cấp cứu và điều trị hàng trăm nghìn thương binh, bệnh binh, đồng thời trực tiếp phẫu thuật gần 20.000 thương binh.

Hai con số ấy đủ để hình dung quy mô của một cuộc đời gắn với nghề y quân đội.

Nhưng phía sau những con số là hàng trăm nghìn con người.

Có người bị thương ngoài chiến trường.

Có người mang những vết thương hiểm nghèo.

Có người tưởng như không còn cơ hội trở về.

Với người thầy thuốc, mỗi bệnh nhân đều là một cuộc chiến cần phải chiến thắng bằng chuyên môn, bản lĩnh và trách nhiệm.

Và đối với Thẩm Thanh Quảng, cuộc chiến ấy không kết thúc khi tiếng súng ngừng vang.

Nó tiếp tục trong phòng cấp cứu, trên bàn mổ và trong từng ngày điều trị.

42 lần hiến máu cứu người

Trong chiến tranh cũng như thời bình, máu luôn là một trong những yếu tố quyết định sự sống còn của người bệnh.

Thẩm Thanh Quảng đã 42 lần hiến máu để cứu thương binh và bệnh nhân.

Đó là một hành động rất đỗi giản dị, nhưng lại phản ánh sâu sắc tinh thần của người thầy thuốc quân đội.

Người bác sĩ không chỉ dùng kiến thức để chữa bệnh. Khi người bệnh cần máu, ông sẵn sàng cho máu. Khi người bệnh cần được cứu, ông tìm mọi cách để cứu.

Có lẽ chính từ những hành động như vậy mà hình ảnh người thầy thuốc trở nên gần gũi hơn với người bệnh: không chỉ là người đứng bên bàn mổ, mà còn là người sẵn sàng chia sẻ chính một phần máu của mình để giữ lại sự sống cho người khác.

Người làm khoa học giữa ngành quân y

Không dừng lại ở công tác điều trị, Thẩm Thanh Quảng còn dành nhiều tâm sức cho nghiên cứu khoa học.

Ông có 7 đề tài nghiên cứu khoa học cấp Quân khu.

Đối với ngành quân y, nghiên cứu khoa học có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Những kinh nghiệm từ chiến trường cần được tổng kết, những phương pháp điều trị cần được cải tiến, những vấn đề thực tiễn của bộ đội cần được nghiên cứu để phục vụ tốt hơn cho công tác chăm sóc sức khỏe.

Vì thế, người thầy thuốc không chỉ chữa bệnh cho người đang nằm trước mặt mình, mà còn phải tìm cách để những người đến sau được điều trị tốt hơn.

Đó cũng là cách một người bác sĩ biến kinh nghiệm của một đời công tác thành tài sản chung cho ngành.

Từ người lính quân y đến người đứng đầu bệnh viện

Hành trình của Thẩm Thanh Quảng là một hành trình đặc biệt.

Ông bắt đầu từ một người lính làm hộ lý.

Rồi trở thành cứu thương.

Y tá.

Y sĩ.

Bác sĩ.

Đội trưởng.

Viện trưởng.

Và cuối cùng là Giám đốc Bệnh viện 121 – một đơn vị hai lần được phong tặng danh hiệu Anh hùng.

Mỗi vị trí mới đồng nghĩa với trách nhiệm lớn hơn.

Nếu người cứu thương chịu trách nhiệm trước một thương binh, người bác sĩ chịu trách nhiệm trước một ca bệnh, thì người đứng đầu bệnh viện phải chịu trách nhiệm trước cả một tập thể, trước người bệnh và trước nhiệm vụ của đơn vị.

Ông đã đi qua từng nấc thang ấy bằng chính sự trưởng thành từ thực tiễn.

Năm 2007, sau nhiều năm cống hiến, ông được phong quân hàm Thiếu tướng.

Đó là một dấu mốc quan trọng trong cuộc đời binh nghiệp của người chiến sĩ quân y năm nào.

Người thầy thuốc được đồng đội và ngành y ghi nhận

Ngày 29 tháng 1 năm 1996, Thẩm Thanh Quảng được tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Trong quá trình công tác, ông được tặng 14 huân chương, trong đó có 3 Huân chương Chiến công hạng Nhất và 2 Huân chương Ăngkor; 18 lần đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua, Chiến sĩ quyết thắng cùng nhiều huy chương, bằng khen khác.

Đặc biệt, những đóng góp của ông trong lĩnh vực y khoa còn được ghi nhận bằng những danh hiệu cao quý của ngành:

Thầy thuốc Ưu tú năm 1994.

Thầy thuốc Nhân dân năm 2003.

Những danh hiệu ấy phản ánh một chặng đường dài của người thầy thuốc trong việc kết hợp giữa phẩm chất người lính và y đức của người bác sĩ.

Vết thương của người thầy thuốc

Trong chiến tranh, người quân y không đứng ngoài cuộc chiến.

Thẩm Thanh Quảng là thương binh hạng 4/4.

Vết thương ấy là dấu tích của những năm tháng ông cùng đồng đội đi qua chiến trường.

Đối với người thầy thuốc quân đội, sự hy sinh không chỉ nằm ở những giờ phút trực tiếp đối mặt với bom đạn. Nó còn là những đêm không ngủ, những ca phẫu thuật kéo dài, những lần cấp cứu khẩn cấp và những năm tháng sống cùng thương binh, bệnh binh.

Chính vì đã từng là người lính giữa chiến trường, ông hiểu hơn ai hết giá trị của sự sống và nỗi đau của một người bị thương.

Có lẽ đó cũng là lý do ông luôn hướng về người bệnh bằng sự tận tụy của một người từng trải qua chiến tranh.

Gần nửa thế kỷ dưới màu áo lính

Năm 2009, Thiếu tướng, Bác sĩ Thẩm Thanh Quảng nghỉ hưu theo chế độ, khép lại một chặng đường gần nửa thế kỷ gắn bó với quân đội.

Từ năm 1960 đến năm 2009, ông đã đi qua nhiều giai đoạn của đất nước và của ngành quân y.

Ông từng cứu chữa thương binh giữa chiến trường.

Từng đứng bên bàn mổ.

Từng đào tạo và xây dựng đội ngũ.

Từng chỉ huy những đơn vị quân y.

Và từng đứng đầu Bệnh viện 121 – nơi ông tiếp tục cống hiến cho đến khi hoàn thành nhiệm vụ.

Sau khi nghỉ hưu, ông sinh sống tại phường An Phú, quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ.

Một đời người – một hành trình cứu người

Nhìn lại cuộc đời Thiếu tướng, Bác sĩ Thẩm Thanh Quảng, có thể thấy một hành trình đặc biệt: từ chiến trường đến bệnh viện, từ người cứu thương đến người lãnh đạo ngành quân y.

Hàng trăm nghìn thương binh, bệnh binh đã được ông và đồng đội cấp cứu, điều trị.

Gần 20.000 thương binh được ông trực tiếp phẫu thuật.

42 lần ông hiến máu để cứu người.

7 công trình nghiên cứu khoa học cấp Quân khu là những đóng góp cho chuyên môn.

Một đời quân ngũ để lại trên cơ thể ông một vết thương của chiến tranh.

Nhưng điều còn lại lớn hơn cả là những sự sống đã được giữ lại.

Danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, quân hàm Thiếu tướng, danh hiệu Thầy thuốc Ưu tú, Thầy thuốc Nhân dân và những huân chương cao quý là những dấu mốc ghi nhận chặng đường cống hiến.

Còn trong ký ức của những người từng được ông cứu chữa, từng công tác cùng ông, hình ảnh ấy có lẽ giản dị hơn nhiều:

Đó là một người bác sĩ luôn có mặt khi thương binh cần.

Một người thầy thuốc sẵn sàng cho máu để cứu người.

Một người chỉ huy trưởng thành từ chiến trường.

Và một người lính đã dành gần nửa thế kỷ cuộc đời để phục vụ đồng đội, phục vụ quân đội và chăm sóc sức khỏe cho người bệnh.

Từ một người hộ lý năm 1960 đến một vị tướng của ngành quân y, Thẩm Thanh Quảng đã đi một chặng đường dài. Nhưng dù ở vị trí nào, ông vẫn giữ nguyên một điểm xuất phát và cũng là điểm đến của cả cuộc đời: cứu người.