NGƯỜI THẦY THUỐC DÙNG TRÍ TUỆ ĐỂ CỨU NGƯỜI

Có một cuộc chiến không có tiếng súng nhưng đòi hỏi con người phải đối mặt với những thử thách khắc nghiệt không kém chiến trường. Đó là cuộc chiến giành lại sự sống cho người bệnh. Trên mặt trận ấy, Giáo sư, bác sĩ Tôn Thất Tùng đã dành cả cuộc đời mình để chiến đấu bằng đôi tay của người thầy thuốc, bằng trí tuệ của nhà khoa học và bằng một tình yêu sâu sắc đối với con người.

Tôn Thất Tùng sinh ngày 10/5/1912, quê ở Thừa Thiên Huế, trong một gia đình thuộc dòng dõi hoàng tộc triều Nguyễn. Ông ra Hà Nội học tập và sớm lựa chọn ngành y – một lựa chọn đã đưa ông đến với con đường gắn bó trọn đời cùng người bệnh và nền y học nước nhà. Năm 1939, ông tốt nghiệp bác sĩ Y khoa tại Hà Nội.

Những năm tháng đất nước chìm trong chiến tranh cũng là thời kỳ người bác sĩ trẻ không ngừng học hỏi và nghiên cứu. Ông đặc biệt say mê lĩnh vực phẫu thuật, nhất là phẫu thuật gan – một lĩnh vực khi ấy còn chứa đựng rất nhiều khó khăn và nguy hiểm.

Từ thực tiễn phẫu thuật, Tôn Thất Tùng kiên trì nghiên cứu cấu trúc mạch máu trong gan và tìm cách rút ngắn thời gian mổ. Sau nhiều năm nghiên cứu, ông xây dựng phương pháp cắt gan có quy trình, thường được biết đến với tên gọi “phương pháp Tôn Thất Tùng” hay “phương pháp mổ gan khô”. Phương pháp này trở thành một đóng góp quan trọng của ông đối với ngành phẫu thuật gan và được giới y khoa quốc tế biết đến.

Nhưng Tôn Thất Tùng không chỉ đứng trong phòng mổ. Trong những năm kháng chiến chống Pháp, ông tham gia công tác y tế và từng giữ cương vị Thứ trưởng Bộ Y tế, đồng thời góp phần xây dựng Trường Đại học Y Dược. Đó là giai đoạn ngành y Việt Nam phải hoạt động trong điều kiện vô cùng thiếu thốn, khi thuốc men, trang thiết bị và nhân lực đều hạn chế.

Sau hòa bình, ông tiếp tục dành tâm huyết cho công tác khám chữa bệnh, nghiên cứu khoa học và đào tạo. Ông giữ chức Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, đồng thời đào tạo nhiều thế hệ bác sĩ. Với ông, một người thầy thuốc giỏi không chỉ cần có tay nghề mà còn phải có y đức, lòng trung thực và tình thương đối với người bệnh.

Trong cuộc đời hoạt động của mình, Giáo sư Tôn Thất Tùng cũng từng chăm sóc sức khỏe cho Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ông được biết đến không chỉ bởi tài năng chuyên môn mà còn bởi sự tận tụy, giản dị và nghiêm túc với nghề.

Những đóng góp của ông được ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý. Ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động, được trao Huân chương Hồ Chí Minh và Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và kỹ thuật. Ông cũng là thành viên của nhiều tổ chức y khoa quốc tế và được giới phẫu thuật đánh giá cao.

Năm 1982, Giáo sư Tôn Thất Tùng qua đời, khép lại một cuộc đời mà từng chặng đường đều gắn với sự nghiệp cứu người và xây dựng nền y học Việt Nam.

Nhìn lại cuộc đời ông, “thời hoa lửa” không chỉ hiện lên qua những năm tháng chiến tranh mà còn hiện diện trong những phòng mổ thiếu thốn, nơi người thầy thuốc phải giành giật từng cơ hội sống cho bệnh nhân. Nếu người lính chiến đấu để bảo vệ Tổ quốc bằng súng đạn, thì Tôn Thất Tùng chiến đấu bằng tri thức, bằng đôi bàn tay và bằng khát vọng đưa y học Việt Nam tiến lên.

Di sản lớn nhất ông để lại không chỉ là một phương pháp phẫu thuật mang tên mình, mà còn là hình ảnh một người thầy thuốc tận tâm với người bệnh, say mê khoa học và hết lòng truyền nghề cho thế hệ sau. Ngọn lửa ấy tiếp tục được truyền qua những người học trò, những bác sĩ và những thế hệ làm nghề y – những người tiếp tục đứng trên mặt trận thầm lặng để bảo vệ sự sống của con người.