NGƯỜI THẦY THUỐC GIỮA MẶT TRẬN KHÔNG TIẾNG SÚNG

ó những cuộc chiến được ghi nhớ bằng tiếng súng, những trận đánh được nhắc đến bằng những địa danh đã trở thành ký ức của cả một dân tộc. Nhưng trong những năm tháng chiến tranh ấy còn có một cuộc chiến khác diễn ra âm thầm hơn, dai dẳng hơn và cũng khốc liệt không kém: cuộc chiến giành lại sự sống cho những người lính bị thương, những người bệnh đang kiệt sức giữa rừng sâu và những thương binh cần được cứu chữa để trở về với đơn vị. Ở mặt trận ấy, người thầy thuốc không chỉ cầm trên tay dao mổ, thuốc men hay những dụng cụ y tế ít ỏi. Họ mang theo trách nhiệm giữ lại sự sống giữa những thời khắc mà sự sống và mất mát chỉ cách nhau trong gang tấc.

Trong số những người thầy thuốc đã đi qua mặt trận đặc biệt ấy, bác sĩ Đặng Hữu Tuệ là một cái tên để lại dấu ấn sâu đậm trong ký ức của đồng đội. Ông sinh ra và lớn lên ở vùng quê Gia Viễn, Ninh Bình, trong những năm đất nước còn chìm trong chiến tranh. Sau khi tốt nghiệp Đại học Y Hà Nội, thay vì lựa chọn một cuộc sống ổn định, năm 1965, người bác sĩ trẻ tình nguyện nhập ngũ và lên đường vào chiến trường miền Nam, đúng vào thời điểm cuộc kháng chiến chống Mỹ đang bước vào những năm tháng ngày càng ác liệt.

Ngày ấy, con đường từ miền Bắc vào chiến trường không phải là một chuyến đi bình thường. Đó là hành trình của những người trẻ rời xa gia đình, mang theo tuổi thanh xuân và những kiến thức vừa được học để đi đến nơi đất nước đang cần họ nhất. Đặng Hữu Tuệ cũng bắt đầu cuộc đời quân ngũ của mình như thế.

Người bác sĩ trẻ nhanh chóng hòa mình vào cuộc sống của những đơn vị chiến đấu. Ông trở thành Đại đội phó Đại đội Quân y E3, Sư đoàn 324, Quân khu 4, rồi sau đó đảm nhiệm cương vị Chủ nhiệm Quân y Sư đoàn 2, Quân khu 5. Từ những chiến trường Bắc Quảng Trị đến Gio An, từ những năm tháng Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1968 ở Huế đến các chiến dịch tại Quảng Nam, Quảng Đà và nhiều địa bàn khác, bước chân của người thầy thuốc luôn gắn với bước chân của người lính.

Ở nơi ấy, ông không có một bệnh viện rộng rãi với đầy đủ phòng mổ, cũng không có những thiết bị y tế hiện đại như các bệnh viện ngày nay. Phía trước thường là những ngày dài trong rừng, những cuộc hành quân, những trận chiến và những chuyến vận chuyển thương binh đầy khó khăn. Sau mỗi trận đánh, công việc của những người làm quân y lại bắt đầu.

Có những lúc thương binh được đưa về cùng lúc với số lượng rất lớn. Người thầy thuốc phải nhanh chóng phân loại, sơ cứu, quyết định ai cần được can thiệp ngay, ai có thể tiếp tục theo dõi và ai cần chuyển về tuyến sau. Mỗi quyết định đều đòi hỏi kiến thức, kinh nghiệm và sự bình tĩnh. Trong hoàn cảnh thiếu thốn, người bác sĩ phải biết sử dụng hiệu quả từng dụng cụ, từng loại thuốc, từng phút thời gian quý giá.