Người Thầy Trong Mái Trường Đổ Nát

Năm 1972, chiến sự lan rộng khắp Quảng Trị. Nhiều trường học bị hư hại nặng vì bom đạn, học sinh phải sơ tán liên tục. Ông Trần Ngọc Ký khi ấy là giáo viên tiểu học tại một xã ven thị xã Quảng Trị. Sau một trận bom lớn, ngôi trường của ông chỉ còn lại vài bức tường nứt và mái ngói đổ ngổn ngang. Nhiều người nghĩ lớp học sẽ phải dừng lại hoàn toàn. Nhưng chỉ vài ngày sau, ông Ký cùng phụ huynh dựng tạm những tấm tranh tre dưới gốc cây lớn phía sau trường để tiếp tục dạy học. Bàn ghế không còn đủ, học sinh phải ngồi trên bao cát hoặc những tấm ván nhặt từ đống đổ nát. Có hôm đang học thì còi báo động vang lên, cả lớp lại ôm sách chạy xuống hầm trú ẩn rồi lên học tiếp khi yên tiếng bom. Ông Ký kể rằng học trò ngày ấy rất ham học. Nhiều em đi bộ vài cây số qua vùng đất còn đầy hố bom chỉ để được đến lớp. Một lần, sau trận pháo kích buổi sáng, ông thấy trên bảng đen còn nguyên dòng chữ tập viết chưa kịp xóa: “Mai này đất nước hòa bình.” Câu chữ non nớt ấy khiến ông đứng lặng rất lâu. Trong lớp học nhỏ có một học sinh mồ côi cha vì chiến tranh nhưng luôn học rất giỏi. Em từng nói với thầy rằng mình muốn làm giáo viên sau này để “dạy trẻ con học trong thời bình.” Nhiều chục năm sau, trong một lần trở lại Quảng Trị, ông Ký bất ngờ gặp lại học sinh cũ ấy — lúc này đã là hiệu trưởng một trường tiểu học. Ông kể rằng khoảnh khắc ấy khiến mình tin mọi hy sinh năm xưa đều có ý nghĩa. “Bom đạn có thể phá mái trường,” ông nói, “nhưng không thể dập tắt ước mơ học chữ của trẻ con.”