NGƯỜI THẦY TRUYỀN LỬA VÀ THIẾU TƯỚNG RỪNG XANH
Người truyền lửa vùng đất đỏ miền Đông: Nghĩa sĩ Võ Văn Phát
NGƯỜI THẦY TRUYỀN LỬA VÀ THIẾU TƯỚNG RỪNG XANH
Lịch sử kháng chiến chống xâm lược của dân tộc Việt Nam không chỉ được viết nên bởi những đại đoàn quân rầm rập ra trận, mà còn được dệt thành từ những cuộc đời thầm lặng, gan góc của những con người bình dị nơi thôn dã. Lớn lên trong hòa bình, khi lần giở những trang hồi ký của vị “Thi tướng rừng xanh” Huỳnh Văn Nghệ hay xem bộ phim truyền hình lịch sử Vó ngựa trời Nam, tôi đã bị hút hồn bởi một nhân vật vô cùng đặc biệt: Võ Văn Phát, người dân quê tôi vẫn quen gọi bằng cái tên thân thương, đầy kính trọng — bác Tám Phát.
Bác Tám Phát không chỉ là người thầy dạy những đường quyền đầu đời cho cậu bé Tám Nghệ (Thiếu tướng Huỳnh Văn Nghệ sau này), mà cuộc đời bác còn là một bài ca kiêu hùng về tinh thần trượng nghĩa, thà chịu kiếp trốn chui trốn nhủi trong rừng sâu quyết không cúi đầu trước bạo quyền thực dân phong kiến, để rồi cuối cùng tìm thấy lý tưởng cách mạng, cống hiến trọn đời cho ngọn lửa giải phóng quê hương.
Vào những năm đầu thế kỷ XX, vùng đất Tân Uyên (thuộc tỉnh Biên Hòa xưa, nay thuộc tỉnh Bình Dương) là một vùng quê trù phú nằm bên dòng sông Đồng Nai hiền hòa nhưng luôn âm ỉ nỗi uất hận dưới gót giày cai trị của thực dân Pháp và đám hương hào địa chủ gian ác.
Ngày ấy, cậu bé Tám Nghệ thông minh, sáng dạ rất ham học võ nhưng cha của cậu — một người thầy giáo làng nho nhã — lại kiên quyết hướng con theo con đường học văn, đỗ đạt để giúp đời bằng ngòi bút. Cha không đồng ý dạy võ, nhưng dòng máu thượng võ của đất miền Đông vẫn cuộn chảy trong huyết quản cậu bé nghèo.
Biết được khát vọng của Nghệ, bác Tám Phát — một người đàn ông lực lưỡng, giỏi võ nghệ nhất vùng, người từng một tay hạ gục cả băng cướp Cờ Xanh hung hãn — đã âm thầm nhận cậu làm đệ tử. Dưới những bóng tre làng ngập tràn ánh trăng bên bờ sông Đồng Nai, bác Tám Phát đã kiên nhẫn dạy cho Tám Nghệ những thế võ cổ truyền, những bài quyền dẻo dai nhưng đầy uy lực.
Nhưng điều quý giá nhất mà cậu bé Nghệ học được từ người thầy của mình không chỉ là những ngón đòn hộ thân. Trong những buổi nghỉ tay sau giờ luyện võ, bác Tám Phát thường ghé tai Nghệ bảo:
“Học võ là để giữ thân, để che chở cho kẻ yếu bị kẻ mạnh bắt nạt. Võ nghệ của người Nam Bộ mình là võ trượng nghĩa, tuyệt đối không được dùng nó để làm tay sai cho giặc hay ức hiếp dân lành.”
Những lời dạy mộc mạc ấy cùng tinh thần hiệp sĩ của bác Tám Phát đã gieo những hạt mầm yêu nước và lòng căm thù giặc đầu tiên vào tâm hồn người anh hùng trẻ tuổi.
Cuộc đời của người nghĩa sĩ Tám Phát có lẽ đã trôi qua êm đềm bên ruộng lúa, rặng tre nếu không có sự tàn bạo của chế độ thực dân thời bấy giờ. Trong làng có cô Ba Thôn, một người con gái nết na, hiền lành nhưng lại lọt vào mắt xanh của tên Hương quản Trinh gian ác. Hắn dùng quyền lực ép bức, tìm mọi cách bắt cô về làm thiếp.
Không thể khoanh tay đứng nhìn người con gái yếu thế bị chà đạp, Tám Phát đã đứng ra bảo vệ cô Ba Thôn. Trong một trận thư hùng nảy lửa để giải cứu cô khỏi đám tay sai của tên Hương quản, với bản lĩnh võ nghệ phi thường, Tám Phát đã vô tình đánh chết một tên mật thám trung thành của địch.
Biết rằng luật pháp thực dân sẽ không bao giờ dung tha cho hành động trượng nghĩa ấy, để tránh liên lụy đến gia đình và dân làng, Tám Phát đã đưa ra một quyết định táo bạo. Trong một đêm mưa gió, bác tự tay châm lửa đốt cháy rụi ngôi nhà tranh của chính mình — nơi bộc lộ mọi kỷ niệm ấm êm, rồi cùng cô Ba Thôn trốn chạy vào rừng sâu nước độc.
Từ một người nông dân hiền lành, Tám Phát bị dồn vào đường cùng, phải sống kiếp ngoài vòng pháp luật. Bác gia nhập toán cướp Cờ Xanh cũ trong rừng, nhưng với uy tín và võ nghệ của mình, bác sớm trở thành thủ lĩnh. Dưới sự dẫn dắt của Tám Phát, băng cướp Cờ Xanh hoàn toàn thay đổi bản chất. Họ không còn cướp bóc bừa bãi mà trở thành một toán nghĩa quân của rừng già: chuyên cướp của nhà giàu gian ác chia cho dân nghèo, trừng trị những tên tay sai đắc lực của Pháp, bảo vệ cuộc sống bình yên cho những gia đình nghèo khổ bị dồn đến bước đường cùng.
Mười mấy năm trôi qua, cậu bé Tám Nghệ ngày nào giờ đã trưởng thành, trải qua bao sóng gió học tập ở Sài Gòn, lánh nạn ở Thái Lan rồi trở về miền Đông Nam Bộ để chuẩn bị cho cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945.
Nhận nhiệm vụ xây dựng lực lượng vũ trang tại Chiến khu Đ, Huỳnh Văn Nghệ không thể quên người thầy năm xưa đã truyền dạy võ thuật và tinh thần trượng nghĩa cho mình. Giữa đại ngàn lộng gió, hai thầy trò đã có một cuộc hội ngộ lịch sử đẫm nước mắt.
Khi nghe người học trò cũ giảng giải về lý tưởng của Mặt trận Việt Minh, về con đường đấu tranh giải phóng dân tộc thoát khỏi ách nô lệ của thực dân Pháp, đôi mắt của người thủ lĩnh sơn lâm Tám Phát chợt sáng rực lên. Bác nhận ra rằng, việc cướp của người giàu chia cho người nghèo của băng Cờ Xanh bấy lâu nay dù nghĩa hiệp nhưng chỉ là cứu cánh nhất thời. Muốn dân nghèo thực sự hết khổ, muốn quê hương thực sự bình yên, chỉ có một con đường duy nhất là đi theo cách mạng, đánh đuổi giặc Pháp xâm lược.
Không một chút đắn đo, bác Tám Phát cùng người vợ Ba Thôn đã quyết định giải tán băng cướp, dẫn toàn bộ những anh em chí cốt trong rừng ra hàng ngũ cách mạng, sát cánh cùng Huỳnh Văn Nghệ. Người thủ lĩnh ngoài vòng pháp luật ngày nào giờ đã trở thành một chiến sĩ giải phóng kiên trung của lực lượng vũ trang miền Đông. Với vốn võ nghệ uyên thâm và sự thông thuộc từng gốc cây, ngọn cỏ của rừng già, bác Tám Phát đã chỉ huy nhiều trận tập kích du kích xuất quỷ nhập thần, khiến quân viễn chinh Pháp mỗi lần nghe danh đều phải khiếp sợ.
Câu chuyện về bác Tám Phát — Võ Văn Phát là một minh chứng sống động cho tinh thần yêu nước nồng nàn luôn tiềm ẩn trong mỗi người dân Việt Nam. Dù ở bất kỳ hoàn cảnh nào, dù từng phải sống ngoài vòng pháp luật dưới chế độ cũ, nhưng khi tiếng gọi của Tổ quốc vang lên, những người nghĩa sĩ ấy sẵn sàng rũ bỏ tất cả để dấn thân vào con đường cứu nước đầy gian khổ, hy sinh.
Là thế hệ trẻ hôm nay, được sống dưới bầu trời hòa bình, tự do nhờ xương máu của những người đi trước, tôi vô cùng biết ơn và tự hào khi được tìm hiểu về cuộc đời bác Tám Phát. Câu chuyện của bác nhắc nhở chúng tôi rằng: lòng yêu nước không phải là điều gì đó quá xa vời, nó bắt nguồn từ chính lòng trượng nghĩa, tình yêu thương đồng bào và quyết tâm bảo vệ lẽ phải ngay trong những chi tiết đời thường nhất.
Ngọn lửa thời hoa lửa của thế hệ cha anh đi trước sẽ mãi mãi được chúng tôi — thế hệ trẻ hôm nay — nâng niu, gìn giữ và tiếp nối trên hành trình xây dựng quê hương giàu đẹp.



