Người thiếu niên anh hùng trên chiến trường Đông Khê
ý Văn Mưu sinh năm 1934 tại xã Độc Lập, huyện Quảng Uyên, tỉnh Cao Bằng. Ông là người dân tộc Tày, sinh ra trong những năm đất nước chìm trong chiến tranh và chịu sự áp bức của thực dân Pháp. Từ khi còn nhỏ, ông đã sớm có tinh thần yêu nước và mong muốn được góp sức bảo vệ quê hương.
Năm 13 tuổi, Lý Văn Mưu bắt đầu tham gia các công tác cách mạng tại địa phương. Dù tuổi còn nhỏ, ông luôn tích cực hoàn thành nhiệm vụ, được đồng đội và nhân dân tin tưởng. Đến năm 16 tuổi, ông chính thức nhập ngũ, trở thành chiến sĩ thuộc Đại đội 675, Tiểu đoàn 252, Trung đoàn 174, Sư đoàn 316 của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Năm 1950, Lý Văn Mưu tham gia chiến dịch Biên giới, trong đó trận Đông Khê là một trận đánh quan trọng mở màn cho chiến dịch. Tại đây, người chiến sĩ trẻ đã thể hiện tinh thần chiến đấu quả cảm vượt xa tuổi đời của mình.
Trong trận Đông Khê lần thứ hai vào tháng 10 năm 1950, dù bị thương trong chiến đấu, Lý Văn Mưu vẫn không rời vị trí. Khi nhận lệnh rút lui, ông đã dũng cảm quay lại cứu và đưa được 20 thương binh, tử sĩ ra khỏi trận địa an toàn.
Sau một thời gian chuẩn bị, ông tiếp tục cùng đồng đội bước vào trận đánh mới. Với tinh thần xung kích, Lý Văn Mưu dẫn đầu một tiểu đội tiến công, liên tiếp phá hủy nhiều ụ súng và vị trí phòng thủ của quân Pháp.
Trận chiến diễn ra vô cùng ác liệt. Khi quân địch chỉ còn giữ một hầm ngầm và một ụ súng kiên cố, lực lượng ta gặp nhiều khó khăn do thương vong lớn. Trước tình thế cần phải mở đường cho đồng đội tiến lên, Lý Văn Mưu đã không ngần ngại nhận nhiệm vụ nguy hiểm nhất.
Ông ôm bộc phá, bất chấp những vết thương trên cơ thể, lao lên áp sát lỗ châu mai của địch. Hành động dũng cảm ấy đã phá hủy công sự quan trọng của quân Pháp, tạo điều kiện cho quân ta tiêu diệt cứ điểm Đông Khê. Lý Văn Mưu đã anh dũng hy sinh khi mới 16 tuổi.
Sự hy sinh của người chiến sĩ thiếu niên ấy đã góp phần vào thắng lợi của trận Đông Khê, mở đầu cho chiến thắng của Chiến dịch Biên giới năm 1950, một bước ngoặt quan trọng trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.
Ngày 7 tháng 5 năm 1956, Nhà nước truy tặng Lý Văn Mưu danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân để ghi nhận tinh thần chiến đấu và sự hy sinh cao cả của ông.
Cuộc đời ngắn ngủi nhưng đầy hào hùng của Lý Văn Mưu là biểu tượng đẹp về lòng yêu nước, ý chí kiên cường và tinh thần sẵn sàng hy sinh của thế hệ trẻ Việt Nam trong những năm tháng đấu tranh giành độc lập. Tên tuổi của ông mãi được ghi nhớ như một người anh hùng tuổi trẻ giữa lòng cuộc kháng chiến.
