Người Thiếu Niên Truyền Tin Trên Đỉnh Suối Thầu

Trở lại những trang sử oanh liệt của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh và Quân đội Nhân dân Việt Nam thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 – 1954), hình ảnh Vừ A Dính — người con kiên trung của bản Pú Nhung (xã Pú Nhung, huyện Tuần Giáo, tỉnh Điện Biên) — luôn tỏa sáng như một viên ngọc quý giữa ngàn mây Tây Bắc. Ở cái tuổi mười ba, mười bốn, khi những đứa trẻ cùng lứa còn chăn trâu, bẫy chim trên các triền dốc, Vừ A Dính đã tự nguyện khoác lên mình sứ mệnh trọng đại: làm người chiến sĩ liên lạc thầm lặng nhưng dũng cảm cho Đội du kích xã Pú Nhung và lực lượng bộ đội chủ lực.

Những năm 1948 – 1949, thực dân Pháp tăng cường chính sách càn quét, đóng đồn bốt dày đặc tại vùng núi Tuần Giáo hòng chia rẽ đồng bào H'Mông và dập tắt ngọn lửa cách mạng đang rực cháy. Sinh ra và lớn lên giữa đại ngàn, thông thuộc từng hốc đá, khe suối và những con đường tiểu ngạch hiểm trở, Vừ A Dính như một con sóc rừng linh hoạt và mưu trí. Người thiếu niên ấy đã bất chấp hiểm nguy, nhẫn nại luồn lách qua các trạm gác gắt gao của địch để vận chuyển hàng trăm lá thư mật, tài liệu cách mạng, cùng lương thực, muối ăn tiếp tế cho bộ đội ẩn nấp trong rừng sâu.

Bước ngoặt bi hùng diễn ra trong một chuyến làm nhiệm vụ liên lạc vào giữa năm 1949. Khi đang trườn qua dốc Suối Thầu để đưa thư mật về căn cứ, Vừ A Dính không may rơi vào trận phục kích bất ngờ của một đại đội lính Pháp. Biết mình bị bao vây không thể thoát, ông nhanh tay nuốt gọn lá thư mật vào bụng để bảo vệ bí mật quân sự trước khi bị kẻ thù khống chế.

Tên sếp đồn Pháp cùng lũ tay sai đã dùng những thủ đoạn tra tấn dã man nhất để khuất phục người thiếu niên H'Mông nhỏ bé. Chúng dùng báng súng nện vào ngực, đánh đập ông đến xỉu đi tỉnh lại, bỏ đói giữa sương muối giá rét, rồi lại thay đổi chiến thuật bằng cách dùng tiền bạc, quần áo đẹp và muối trắng — thứ tài sản vô giá với đồng bào vùng cao lúc bấy giờ — để dụ dỗ ông khai ra vị trí đóng quân của Đội du kích Pú Nhung. Thế nhưng, đứng trước họng súng và sự tàn bạo của kẻ thù, Vừ A Dính vẫn giữ nguyên nụ cười khinh bỉ và sự câm lặng đàng hoàng. Không một lời khai báo, không một sự nao núng.

Để đánh lạc hướng kẻ thù và kéo dài thời gian cho cán bộ, bộ đội kịp thời sơ tán, Vừ A Dính đã mưu trí giả vờ đồng ý dẫn đường cho quân Pháp vào căn cứ du kích. Suốt mấy ngày đêm ròng rã dưới mưa rừng, ông bình tĩnh dẫn cả đại đội địch đi lòng vòng qua những hẻm núi dốc đứng, những bãi lầy ngập gối quanh đỉnh Suối Thầu, khiến quân Pháp kiệt sức, hoảng loạn và hoang mang tột độ.

Khi nhận ra mình bị một đứa trẻ mười lăm tuổi đánh lừa, trong sự cay đắng, nhục nhã và điên cuồng, quân Pháp đã tàn nhẫn treo Vừ A Dính lên cây sa mu cổ thụ bên rừng Suối Thầu rồi xả một loạt đạn tàn bạo. Người thiếu niên anh hùng ấy đã trút hơi thở cuối cùng khi mới tròn 15 tuổi, để lại thân xác cho núi rừng Tây Bắc ôm trọn vào lòng.

Sự xả thân anh dũng của Vừ A Dính không chỉ là một chiến công quân sự, mà còn là bản hùng ca bất tử về tinh thần "Thà hy sinh chứ quyết không phản bội Tổ quốc". Tấm gương của người thiếu niên dân tộc H'Mông mãi là niềm tự hào chói lọi, khẳng định tấm lòng trung thành son sắt của đồng bào các dân tộc thiểu số đối với Bác Hồ và sự nghiệp giải phóng dân tộc.