Người thợ điện Nguyễn Văn Trỗi_ Một tuổi xuân gửi lại cho non sông

Người thợ điện Nguyễn Văn Trỗi – Một tuổi xuân gửi lại cho non sông

Có những con người đi qua cuộc đời rất ngắn, nhưng những gì họ để lại thì dài hơn cả thời gian.

Có những người chỉ kịp sống hai mươi mấy năm, chưa kịp xây dựng một mái ấm, chưa kịp tận hưởng những tháng ngày bình yên bên người mình yêu thương, nhưng tên tuổi lại trở thành một phần của lịch sử.

Và có những con người, trước khi bước vào phút giây cuối cùng của cuộc đời, vẫn nghĩ về quê hương, về đồng đội, về một ngày đất nước được tự do.

Nguyễn Văn Trỗi là một người như thế.

Nhắc đến anh, người ta nhớ đến một người thợ điện bình dị của Sài Gòn – một người thanh niên có đôi bàn tay quen với dây điện, máy móc và công việc lao động thường ngày. Nhưng khi đất nước đứng trước những năm tháng khốc liệt của chiến tranh, đôi bàn tay ấy đã nắm lấy một lý tưởng lớn lao: đấu tranh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Câu chuyện về Nguyễn Văn Trỗi không chỉ là câu chuyện của một người anh hùng.

Đó còn là câu chuyện về tuổi trẻ, tình yêu và sự lựa chọn.

Từ người thợ điện đến người chiến sĩ

Nguyễn Văn Trỗi sinh năm 1940 tại xã Thanh Quýt, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam.

Tuổi thơ của anh gắn với quê hương miền Trung, nơi người dân đã phải trải qua nhiều mất mát bởi chiến tranh.

Sau này, anh vào Sài Gòn làm nghề thợ điện.

Cuộc sống của một người công nhân khi ấy vốn bình dị. Ngày ngày làm việc để kiếm sống, trở về với gia đình, với những người thân yêu. Nhưng càng chứng kiến cảnh đất nước bị chia cắt, đồng bào chịu cảnh chiến tranh, trong lòng người thanh niên trẻ ấy càng hình thành một quyết tâm.

Anh tham gia hoạt động cách mạng.

Từ một người thợ điện bình thường, Nguyễn Văn Trỗi trở thành người chiến sĩ hoạt động bí mật giữa lòng đô thị.

Đó là con đường đầy hiểm nguy.

Bất cứ lúc nào cũng có thể bị bắt.

Bất cứ nhiệm vụ nào cũng có thể là nhiệm vụ cuối cùng.

Nhưng anh vẫn lựa chọn bước đi.

Bởi với anh, có những điều lớn hơn sự an toàn của bản thân.

Đó là quê hương.

Là đồng bào.

Là độc lập của đất nước.

Tình yêu giữa những ngày bom đạn

Có một điều khiến câu chuyện về Nguyễn Văn Trỗi trở nên đặc biệt xúc động.

Đó là tình yêu của anh dành cho người con gái mình yêu – chị Phan Thị Quyên.

Giữa những năm tháng chiến tranh, tình yêu của họ giản dị như bao đôi lứa khác.

Họ từng mơ về một gia đình.

Từng mong có một mái nhà.

Từng mong những ngày tháng bình yên.

Nhưng chiến tranh không cho họ nhiều thời gian.

Khi Nguyễn Văn Trỗi bị bắt, người con gái anh yêu vẫn chờ đợi.

Chị Phan Thị Quyên sau này trở thành biểu tượng cho những người phụ nữ có người thân hy sinh trong chiến tranh – những người đã phải học cách tiếp tục sống với một nỗi đau không bao giờ nguôi.

Có lẽ điều đau đớn nhất của tình yêu trong chiến tranh là biết rằng người mình yêu có thể không trở về.

Nhưng chính trong hoàn cảnh ấy, tình yêu lại trở nên sâu sắc hơn.

Nguyễn Văn Trỗi biết mình có thể phải hy sinh.

Nhưng anh vẫn đi.

Không phải vì anh không yêu cuộc sống.

Mà bởi anh yêu quê hương, yêu người mình yêu và yêu một ngày mai mà anh có thể sẽ không được nhìn thấy.

Ngày định mệnh

Năm 1964, Nguyễn Văn Trỗi bị bắt khi đang thực hiện nhiệm vụ đặt mìn trên cầu Công Lý nhằm chống lại kế hoạch của chính quyền Sài Gòn và Mỹ.

Từ một nhiệm vụ cách mạng, anh rơi vào tay kẻ thù.

Những ngày tháng sau đó là những ngày tháng đầy đau đớn.

Kẻ thù tìm mọi cách khai thác thông tin, buộc anh phải khai báo về tổ chức và đồng đội.

Nhưng người thanh niên trẻ ấy không khuất phục.

Anh chấp nhận đối diện với cái chết thay vì phản bội đồng đội.

Đó là lúc một người thợ điện bình dị trở thành một người chiến sĩ bất khuất.

Phút giây cuối cùng

Ngày 15 tháng 10 năm 1964, Nguyễn Văn Trỗi bị đưa ra pháp trường.

Anh mới 24 tuổi.

Hai mươi bốn tuổi!

Đó là tuổi mà hôm nay một người trẻ có thể vừa tốt nghiệp đại học, bắt đầu công việc đầu tiên, yêu một người, xây dựng những ước mơ đầu tiên cho cuộc đời.

Nhưng Nguyễn Văn Trỗi đã đứng trước cái chết.

Phía trước anh không còn là một tương lai dài.

Không còn những ngày trở về bên người vợ chưa cưới.

Không còn mái nhà mà hai người từng mơ ước.

Không còn những buổi sáng bình yên.

Chỉ còn vài phút cuối cùng của cuộc đời.

Nhưng chính trong khoảnh khắc ấy, khí phách của người chiến sĩ đã khiến kẻ thù phải khiếp sợ.

Anh không cúi đầu.

Không run sợ.

Không van xin.

Người thanh niên ấy đã dùng những lời cuối cùng để khẳng định niềm tin của mình đối với Tổ quốc và cách mạng.

Và rồi tiếng hô của anh vang lên trước giờ phút hy sinh:

“Hãy nhớ lấy lời tôi!”

Anh ra đi.

Nhưng tiếng nói ấy không ra đi cùng anh.

Nó ở lại.

Ở lại trong lịch sử.

Ở lại trong ký ức của những người từng biết đến anh.

Và ở lại trong lòng những thế hệ Việt Nam sau này.

Một người trẻ đã sống như thế nào?

Điều khiến tôi xúc động nhất khi đọc về Nguyễn Văn Trỗi không chỉ là khoảnh khắc anh hy sinh.

Mà là câu hỏi:

Nếu đặt mình vào hoàn cảnh của anh, chúng ta sẽ lựa chọn thế nào?

Anh cũng chỉ là một người trẻ.

Anh cũng có những mong muốn rất đời thường.

Anh muốn sống.

Muốn yêu.

Muốn cưới người con gái mình yêu.

Muốn có một gia đình.

Nhưng thời đại mà anh sống đã đặt trước mặt anh một lựa chọn nghiệt ngã.

Giữa sự sống của cá nhân và vận mệnh của đất nước, anh đã lựa chọn Tổ quốc.

Đó chính là điều làm nên vẻ đẹp của một thế hệ.

Họ không phải những con người không biết sợ.

Họ cũng biết đau, biết nhớ, biết yêu và biết tiếc nuối.

Nhưng khi đất nước cần, họ đã đặt những điều lớn lao hơn lên trên lợi ích của riêng mình.

Nếu Nguyễn Văn Trỗi được nhìn thấy hôm nay...

Tôi thường nghĩ:

Nếu Nguyễn Văn Trỗi có thể trở lại Sài Gòn hôm nay, anh sẽ cảm thấy thế nào?

Có lẽ anh sẽ ngạc nhiên trước những con đường đông đúc, những tòa nhà cao tầng, những ánh đèn rực rỡ của thành phố.

Có lẽ anh sẽ đi qua cầu Công Lý – nơi gắn với một phần câu chuyện cuộc đời mình – và lặng lẽ nhìn dòng người qua lại.

Nhưng điều làm anh vui nhất có lẽ không phải những tòa nhà cao hay những con đường rộng.

Mà là hình ảnh những người trẻ được sống trong hòa bình.

Những học sinh cắp sách đến trường.

Những gia đình được quây quần bên nhau.

Những đôi trai gái có thể tự do yêu nhau, kết hôn và xây dựng cuộc sống.

Bởi đó chính là những điều mà thế hệ của anh đã từng mơ ước.

Họ đã chiến đấu cho một ngày như thế.

Tuổi trẻ hôm nay – viết tiếp câu chuyện của ngày hôm qua

Chúng ta không thể sống lại những năm tháng chiến tranh.

Cũng không thể trả lại tuổi trẻ cho Nguyễn Văn Trỗi và những người đã hy sinh.

Nhưng chúng ta có thể làm một điều:

Sống xứng đáng với những gì họ đã trao lại.

Đối với một học sinh, đó có thể là cố gắng học tập.

Đối với một người thầy, đó là tận tâm với học trò.

Đối với một người lao động, đó là làm việc nghiêm túc, có trách nhiệm.

Đối với mỗi người Việt Nam, đó là biết yêu quê hương, giữ gìn truyền thống, sống nhân ái và góp phần xây dựng đất nước.

Yêu nước trong thời bình không nhất thiết phải là những điều lớn lao.

Đôi khi, yêu nước bắt đầu từ việc làm tốt công việc của mình.

Bắt đầu từ việc không quên lịch sử.

Bắt đầu từ một nén hương dành cho những người đã khuất.

Bắt đầu từ việc kể cho con trẻ nghe về những người đã hy sinh để chúng được sống trong hòa bình.

Lời nhắn gửi từ thời hoa lửa

Hơn sáu mươi năm đã trôi qua kể từ ngày Nguyễn Văn Trỗi hy sinh.

Thế giới đã thay đổi.

Đất nước đã thay đổi.

Nhưng tuổi trẻ của anh vẫn dừng lại ở tuổi 24.

Một tuổi trẻ không có ngày mai cho riêng mình, nhưng lại mở ra một ngày mai cho cả dân tộc.

Có lẽ đó là điều khiến câu chuyện về anh không bao giờ cũ.

Bởi mỗi thế hệ trẻ khi đọc về Nguyễn Văn Trỗi đều có thể tự hỏi:

Ta đang sống như thế nào với tuổi trẻ mà mình đang có?

Anh đã dùng tuổi trẻ để bảo vệ Tổ quốc.

Còn chúng ta sẽ dùng tuổi trẻ của mình để làm gì?

Đó là câu hỏi mà thời gian để lại.

Một câu hỏi không chỉ dành cho hôm nay, mà dành cho mỗi thế hệ mai sau.

Nguyễn Văn Trỗi đã nằm lại trong lòng đất mẹ.

Nhưng tuổi trẻ của anh không mất đi.

Nó hóa thành ký ức.

Hóa thành niềm tự hào.

Hóa thành một lời nhắc nhở.

Rằng đã từng có một thế hệ trẻ sống giữa những năm tháng khốc liệt nhất mà vẫn dám yêu, dám tin, dám chiến đấu và dám hy sinh.

Và rằng, hòa bình mà chúng ta đang có hôm nay không phải là món quà của thời gian.

Đó là món quà được đánh đổi bằng tuổi xuân của biết bao con người.

Trong số những con người ấy có một người thợ điện trẻ tuổi.

Nguyễn Văn Trỗi.

Anh ra đi khi tuổi đời vừa tròn 24.

Nhưng câu chuyện của anh sẽ còn được kể mãi – như một câu chuyện đẹp về tuổi trẻ Việt Nam trong thời hoa lửa, về tình yêu với quê hương, về tình yêu đôi lứa và trên hết là về một con người đã chọn sống trọn vẹn với lý tưởng của mình.

Anh đã gửi lại tuổi xuân cho đất nước.

Còn chúng ta – những người đang sống trong hòa bình – hãy biết trân trọng và viết tiếp những mùa xuân mà anh và thế hệ của anh đã đánh đổi bằng cả cuộc đời.