NGƯỜI THỢ ĐIỆN NỐI LẠI NGUỒN SÁNG GIỮA CHIẾN TRANH

1. Ánh sáng – thứ tưởng bình thường nhưng vô giá

Trong chiến tranh, điện không chỉ để thắp sáng. Điện là sự sống. Bệnh viện cần điện để mổ cấp cứu. Đài thông tin cần điện để phát sóng. Nhà máy cần điện để sản xuất vũ khí, lương thực.

Ông Trần Văn Bách, thợ điện bậc cao của ngành điện Quảng Ninh, hiểu rất rõ điều đó khi bước vào những năm chiến tranh phá hoại ác liệt nhất.

“Bom có thể làm sập nhà,” ông nói,
“nhưng nếu điện tắt, mọi thứ dừng lại.”

2. Khi trạm điện trở thành mục tiêu

Từ năm 1966, các trạm biến áp, đường dây cao thế ở Quảng Ninh liên tục bị đánh phá. Địch hiểu rằng đánh vào điện là đánh vào hậu phương.

Ông Bách cùng tổ công tác được phân công trực 24/24, sẵn sàng lên đường ngay khi có sự cố. Họ không có hầm kiên cố, chỉ có mũ bảo hộ, kìm, dây dẫn và lòng dũng cảm.

“Mỗi lần còi báo động hú lên,” ông kể,
“là biết sẽ có việc.”

3. Leo cột giữa bom

Có lần, một quả bom đánh trúng tuyến dây chính dẫn điện cho bệnh viện khu vực. Điện tắt, ca mổ đang dang dở.

Không chờ lệnh, ông Bách cùng hai đồng đội leo cột trong đêm, dùng đèn pin bọc vải để tránh lộ sáng.

Phía xa, pháo phòng không nổ chát chúa. Trên cao, máy bay gầm rú.

“Tay run nhưng không được chậm,” ông nhớ lại.
“Chậm là người trên bàn mổ chết.”

4. Dòng điện và ranh giới sống – chết

Trong chiến tranh, tai nạn điện luôn rình rập. Dây đứt, cột gãy, nước mưa, kim loại nóng chảy vì bom.

Ông Bách từng bị điện giật ngất xỉu khi đang nối lại một pha điện bị hỏng. Đồng đội kịp kéo ông xuống.

Tỉnh lại, việc đầu tiên ông hỏi là:
“Điện có lên chưa?”

Khi biết dòng điện đã được khôi phục, ông mới thở phào.

5. Giữ ánh sáng cho bệnh viện và nhà máy

Nhiệm vụ của tổ thợ điện không chỉ là sửa chữa, mà là giữ cho ánh sáng không tắt.

Có những đêm, họ chạy từ trạm điện sang nhà máy, từ nhà máy sang bệnh viện, không kịp ăn uống.

“Ánh đèn trong phòng mổ sáng là chúng tôi còn việc,” ông Bách nói.
“Tắt là mình có lỗi.”

6. Địch đánh ban ngày, ta sửa ban đêm

Chiến tranh phá hoại là cuộc đấu trí. Địch đánh ban ngày, ta sửa ban đêm. Địch đánh tuyến chính, ta chuyển tuyến phụ.

Ông Bách cùng đồng đội nhiều lần kéo dây vòng rừng, dựng cột tạm bằng tre, dùng vật liệu thô sơ để cấp điện.

“Không cần đẹp,” ông nói.
“Chỉ cần có điện.”

7. Người thợ điện và gia đình phía sau

Vợ ông Bách nhiều đêm thức trắng chờ chồng. Bà không biết ông đang ở trạm điện nào, có còn sống hay không.

Có lần, ông bị thương nhẹ vì mảnh bom. Về nhà, ông giấu vết thương, chỉ nói:
“Dây khó nối thôi.”

Gia đình hiểu và chấp nhận, vì đó là việc chung.

8. Khi ánh sáng trở thành niềm tin

Giữa chiến tranh, ánh sáng điện trở thành biểu tượng của niềm tin. Đèn sáng nghĩa là hậu phương vẫn đứng vững.

Người dân nhìn thấy điện lên lại sau bom thì yên tâm sản xuất, học tập, sinh hoạt.

“Ánh sáng là lời khẳng định: ta chưa thua,” ông Bách nói.

9. Ngày hòa bình – ánh đèn không tắt

Sau chiến tranh, ông Bách tiếp tục làm ngành điện cho đến ngày nghỉ hưu. Những đường dây mới, trạm mới mọc lên.

Nhưng với ông, không ánh sáng nào quý bằng ánh sáng trong những đêm bom năm xưa.

“Ánh sáng đó là máu và mồ hôi,” ông lặng lẽ.

10. Người giữ nhịp sống thầm lặng

Câu chuyện của ông Trần Văn Bách cho thấy: chiến tranh không chỉ có người cầm súng. Những người thợ kỹ thuật đã giữ cho nhịp sống không ngừng, cho hậu phương không tắt lửa.

Giữa bom đạn, họ đã nối lại nguồn sáng, để từ đó thắp lên niềm tin chiến thắng.