NGƯỜI THỢ ĐIỆN TRỞ THÀNH CHIẾN SĨ BIỆT ĐỘNG SÀI GÒN
Nguyễn Văn Trỗi sinh ngày 1-2-1940 tại làng Thanh Quýt, xã Điện Thắng, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam, trong một gia đình nghèo. Sau năm 1954, anh theo gia đình vào Sài Gòn, làm nghề thợ điện tại Nhà máy đèn Chợ Quán. Chính môi trường sống giữa đô thị miền Nam những năm chiến tranh đã giúp người thanh niên xứ Quảng từng bước giác ngộ cách mạng và lựa chọn con đường đấu tranh.
Năm 1963, Nguyễn Văn Trỗi tham gia tổ chức biệt động thành, thuộc Đại đội Quyết tử 65, cánh Tây Nam Sài Gòn. Từ một người công nhân bình thường, anh trở thành một chiến sĩ hoạt động bí mật ngay giữa trung tâm đô thị do chính quyền Sài Gòn kiểm soát. Đây là công việc đòi hỏi sự gan dạ, bí mật, khả năng xử trí nhanh và đặc biệt là lòng trung thành với tổ chức.
Đầu năm 1964, Nguyễn Văn Trỗi được đưa về căn cứ Rừng Thơm, Đức Hòa, Long An để học tập chính trị và phương pháp hoạt động biệt động nội thành. Sau thời gian huấn luyện, anh trở lại Sài Gòn và tiếp tục hoạt động trong điều kiện địch kiểm soát gắt gao.
Điểm đặc biệt ở Nguyễn Văn Trỗi là tinh thần chủ động nhận nhiệm vụ. Anh không chỉ làm tốt công việc của một chiến sĩ biệt động mà luôn thể hiện ý chí muốn trực tiếp chiến đấu. Tháng 5-1964, khi tổ chức chuẩn bị một nhiệm vụ đặc biệt nhằm vào phái đoàn quân sự cấp cao của Hoa Kỳ do Bộ trưởng Quốc phòng Robert McNamara dẫn đầu, Nguyễn Văn Trỗi đã xung phong nhận nhiệm vụ đặt mìn tại cầu Công Lý.
Từ đây, cuộc đời người thợ điện trẻ tuổi bước sang một trang mới. Anh không còn chỉ là một công nhân giữa Sài Gòn mà trở thành một chiến sĩ biệt động sẵn sàng đối mặt với hiểm nguy.
Câu chuyện của Nguyễn Văn Trỗi cho thấy một đặc điểm nổi bật của thế hệ thanh niên Việt Nam thời chiến: xuất phát từ những nghề nghiệp và hoàn cảnh khác nhau, họ có thể trở thành những chiến sĩ khi Tổ quốc cần. Với Nguyễn Văn Trỗi, lòng yêu nước được chuyển hóa thành hành động cụ thể, bằng tinh thần dấn thân và ý chí chấp nhận hy sinh.
Người thanh niên ấy mới 24 tuổi khi bước vào trận chiến cuối cùng của cuộc đời, nhưng tinh thần của anh đã vượt khỏi giới hạn của một con người và trở thành biểu tượng của tuổi trẻ Việt Nam thời chống Mỹ.
