Người thợ điện và lời thề trước giờ phút cuối
Câu chuyện về Nguyễn Văn Trỗi (1940–1964), người công nhân, chiến sĩ biệt động Sài Gòn, đã hy sinh ở tuổi 24 sau khi bị bắt trong một nhiệm vụ đặc biệt giữa những năm tháng kháng chiến chống Mỹ
Nguyễn Văn Trỗi sinh năm 1940 tại xã Điện Thắng, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Sinh ra trong một gia đình lao động, ông sớm rời quê vào Sài Gòn làm việc và trở thành một người thợ điện. Trong hoàn cảnh đất nước bị chia cắt và chiến tranh ngày càng khốc liệt, Nguyễn Văn Trỗi tham gia hoạt động cách mạng và trở thành chiến sĩ biệt động.
Năm 1964, Nguyễn Văn Trỗi được giao nhiệm vụ đặt mìn tại cầu Công Lý ở Sài Gòn nhằm thực hiện một cuộc tấn công nhằm vào phái đoàn quân sự cấp cao của Hoa Kỳ do Bộ trưởng Quốc phòng Robert McNamara dẫn đầu. Nhiệm vụ không thành công và ông bị chính quyền Việt Nam Cộng hòa bắt ngày 9 tháng 5 năm 1964.
Sau khi bị bắt, Nguyễn Văn Trỗi bị giam giữ và đưa ra xét xử. Trong thời gian bị giam, ông phải chịu nhiều sức ép nhưng vẫn giữ lập trường của mình. Câu chuyện về người công nhân trẻ bị bắt trong một nhiệm vụ biệt động nhanh chóng được biết đến trong phong trào đấu tranh chống chiến tranh ở Việt Nam.
Tháng 10 năm 1964, sau khi một chiến sĩ biệt động người Mỹ tên là Luis Apodaca bị lực lượng cách mạng bắt giữ, phía cách mạng đưa ra yêu cầu trao đổi tù binh, trong đó có Nguyễn Văn Trỗi. Việc trao đổi sau đó không được thực hiện khi Apodaca được thả, còn Nguyễn Văn Trỗi vẫn bị giam giữ.
Ngày 15 tháng 10 năm 1964, Nguyễn Văn Trỗi bị đưa ra pháp trường tại Khám Chí Hòa. Trước giờ phút cuối cùng, ông thể hiện thái độ kiên cường và hô vang những lời phản đối chiến tranh, khẳng định niềm tin của mình vào cuộc đấu tranh mà ông lựa chọn. Ông hy sinh khi mới 24 tuổi.
Sau khi Nguyễn Văn Trỗi qua đời, câu chuyện về ông được lan truyền rộng rãi trong nước và quốc tế. Hình ảnh một người công nhân trẻ tuổi đứng trước cái chết đã trở thành biểu tượng được nhắc đến nhiều trong phong trào phản đối chiến tranh Việt Nam.
Cuộc đời Nguyễn Văn Trỗi rất ngắn, nhưng câu chuyện của ông gắn với một giai đoạn lịch sử đầy biến động. Hoa lửa Nguyễn Văn Trỗi là câu chuyện về tuổi trẻ, về sự lựa chọn và lòng kiên định của một con người đã sống trong chiến tranh và chấp nhận hy sinh vì lý tưởng mà mình tin tưởng.


