Người thợ lò vùng mỏ và chí lớn của chàng thanh niên Kinh Bắc

Hoàng Quốc Việt sinh năm 1905 trong một gia đình nhà nho nghèo tại đáp cầu, thị xã Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh — vùng đất Kinh Bắc giàu truyền thống văn hiến. Sớm thấu hiểu nỗi khổ nhục của người dân mất nước, anh đã nuôi dưỡng ý chí phải dấn thân vào con đường cứu nước hiểm nguy.

Năm 1925, sau khi bị đuổi học khỏi Trường Kỹ nghệ thực hành Hải Phòng vì tham gia phong trào bãi khóa của học sinh yêu nước, Hạ Bá Cang không hề nản chí. Anh quyết định lặn lội về vùng mỏ Quảng Ninh, chấp nhận làm một người thợ cơ khí, thợ lò lam lũ để "vô sản hóa", sống và lao động cùng giai cấp công nhân. Tại các xưởng máy, mỏ than Đông Bắc, anh vừa làm việc vắt kiệt sức lực, vừa thầm lặng tuyên truyền, giác ngộ tinh thần cách mạng cho các tầng lớp thợ mỏ. Chính những năm tháng nếm mật nằm gai dưới hầm mỏ đen ngòm đã hun đúc nên người chiến sĩ cộng sản Hạ Bá Cang với ý chí sắt đá, làm tiền đề để anh gia nhập Kỳ bộ Việt Nam Cách mạng Thanh niên và trở thành một trong những người kiến thiết cơ sở Đảng đầu tiên tại vùng mỏ chiến lược.