Người thợ máy Ba Son kéo cờ đỏ trên chiến hạm Pháp

Tôn Đức Thắng, bí danh Thoại Sơn, sinh ngày 20 tháng 8 năm 1888 tại làng Mỹ Hòa Hưng, cù lao Ông Hổ, tổng Định Thành, hạt Long Xuyên, nay thuộc thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang, trong một gia đình nông dân khá giả. Năm 1906, sau khi tốt nghiệp sơ cấp tiểu học Đông Dương tại Long Xuyên, ông rời quê lên Sài Gòn học nghề thợ máy tại Trường Cơ khí Á Châu, dân gian thường gọi là Trường Bá Nghệ, nơi đào tạo nhiều thế hệ công nhân kỹ thuật cho các cơ sở công nghiệp của Pháp tại Đông Dương.

Trong thời gian làm việc tại Pháp, ông đã tham gia kéo cờ đỏ trên một chiến hạm của Pháp ở biển Đen để ủng hộ Cách mạng Tháng Mười Nga, đánh dấu sự chuyển biến trong tư tưởng của ông, từ chủ nghĩa yêu nước đơn thuần sang tiếp thu chủ nghĩa Mác - Lênin. Năm 1920, sau sự kiện này, ông bị trục xuất khỏi Pháp và trở về Sài Gòn, vận động những người cùng chí hướng thành lập Công hội bí mật, và dưới sự lãnh đạo của Công hội với ông là Hội trưởng, phong trào công nhân Sài Gòn - Chợ Lớn đã phát triển mạnh, trong đó có cuộc bãi công của công nhân tại xưởng Ba Son vào tháng 8 năm 1925, một trong những cuộc đấu tranh có tổ chức đầu tiên của giai cấp công nhân Việt Nam.

Năm 1926, ông tham gia Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, tổ chức tiền thân của Đảng Cộng sản Việt Nam, và năm 1927 được bầu vào Ban Chấp hành Thành bộ Sài Gòn - Chợ Lớn và Kỳ bộ Nam Kỳ. Cuộc đời hoạt động của ông từ một người thợ máy trở thành nhà lãnh đạo phong trào công nhân, rồi sau này là người đứng đầu Nhà nước Việt Nam thống nhất, gắn liền với hình ảnh gần gũi với những người công nhân, nông dân trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng.