Người thợ máy dưới lòng đất
Năm 1970, sâu trong một khu căn cứ giữa rừng, có một người lính kỹ thuật tên Trần Văn Khải.
Khác với nhiều đồng đội thường xuyên làm nhiệm vụ ngoài mặt trận, công việc của Khải gắn với những cỗ máy.
Anh là người phụ trách sửa chữa phương tiện, vũ khí và những thiết bị cần thiết cho đơn vị.
Ngày còn ở quê, Khải từng học nghề cơ khí.
Anh thích tháo lắp những món đồ cũ trong nhà để tìm hiểu cách chúng hoạt động.
Cha anh từng nói:
"Con hợp với việc làm ra những thứ có ích."
Có lẽ chính niềm yêu thích ấy đã đưa anh đến với công việc kỹ thuật trong những năm chiến tranh.
Nhưng chiến trường không giống một xưởng sửa chữa bình thường.
Không có đầy đủ dụng cụ.
Không có nguồn vật liệu ổn định.
Nhiều khi muốn sửa một bộ phận hỏng, Khải phải tận dụng những thứ có sẵn.
Một mảnh kim loại cũ.
Một bộ phận tháo từ thiết bị khác.
Hay đôi khi chỉ là sự sáng tạo và kinh nghiệm của bản thân.
Anh từng nói với đồng đội:
"Trong lúc khó khăn, thứ quan trọng nhất là không được bỏ cuộc."
Căn hầm nơi Khải làm việc rất đơn sơ.
Ban ngày có thể nóng bức.
Ban đêm lại ẩm lạnh.
Ánh sáng không đủ.
Nhưng ngày nào anh cũng miệt mài bên những dụng cụ của mình.
Có người hỏi:
"Làm việc trong điều kiện thế này, anh không thấy chán sao?"
Khải cười:
"Nếu những thứ này hoạt động tốt hơn, đồng đội sẽ bớt nguy hiểm hơn."
Với anh, mỗi lần sửa được một thiết bị không chỉ là hoàn thành công việc.
Đó còn là cách anh góp phần bảo vệ những người đang làm nhiệm vụ phía trước.
Trong đơn vị, Khải là người ít nói.
Anh không thích kể về những việc mình làm.
Khi được khen, anh thường chỉ nói:
"Ai ở vị trí nào cũng đang cố gắng thôi."
Nhưng đồng đội đều hiểu sự quan trọng của công việc mà anh đảm nhận.
Có những đêm cả đơn vị cần gấp một thiết bị để tiếp tục nhiệm vụ.
Khải thức trắng để sửa chữa.
Đôi mắt mỏi.
Đôi tay dính đầy dầu máy.
Nhưng khi thấy mọi thứ hoạt động trở lại, anh chỉ lặng lẽ lau tay rồi nghỉ.
Một người bạn từng nói:
"Cậu làm việc như không biết mệt."
Khải trả lời:
"Có mệt chứ."
"Nhưng mọi người ngoài kia còn mệt hơn."
Câu nói ấy thể hiện suy nghĩ của một người lính luôn đặt nhiệm vụ chung lên trước bản thân.
Ngoài công việc kỹ thuật, Khải còn là người rất tình cảm.
Anh thường giúp đỡ những chiến sĩ trẻ.
Chỉ cho họ cách sửa những vật dụng nhỏ.
Kể cho họ nghe về nghề cơ khí.
Anh nói:
"Biết thêm một kỹ năng cũng là có thêm một cách giúp ích."
Một lần, một chiến sĩ trẻ làm hỏng một dụng cụ quan trọng và rất lo lắng.
Cậu ấy sợ bị trách phạt.
Nhưng Khải không giận.
Anh chỉ ngồi xuống cùng sửa lại.
Anh nói:
"Ai cũng có lúc sai."
"Quan trọng là lần sau phải cẩn thận hơn."
Cách cư xử ấy khiến nhiều người quý trọng anh.
Bởi Khải không chỉ là một người giỏi chuyên môn.
Anh còn là một người biết quan tâm đến người khác.
Những năm tháng chiến tranh tiếp tục trôi qua.
Khải vẫn gắn bó với căn hầm nhỏ và những công việc thầm lặng.
Anh cũng giống như nhiều người lính khác, luôn mong một ngày được trở về.
Anh từng viết trong thư gửi gia đình:
"Con nhớ tiếng máy trong xưởng của cha."
"Con mong sau này lại được làm những việc bình thường."
Đó là mong ước của một người đã quen với tiếng động cơ giữa những ngày khói lửa.
Nhưng rồi Trần Văn Khải đã không thể trở về.
Trong một lần làm nhiệm vụ hỗ trợ đơn vị, anh đã hy sinh.
Khi đồng đội thu dọn nơi làm việc của anh, họ vẫn thấy những dụng cụ được sắp xếp ngay ngắn.
Mọi thứ vẫn như thể chủ nhân của nó chỉ vừa rời đi trong chốc lát.
Những người từng làm việc cùng Khải giữ lại những kỷ vật ấy như một cách nhớ về anh.
Họ nhớ một người thợ máy luôn tận tụy.
Nhớ đôi bàn tay từng sửa chữa biết bao thiết bị.
Nhớ một con người âm thầm đứng phía sau những nhiệm vụ lớn.
Chiến tranh thường được nhìn thấy qua những trận đánh.
Nhưng để một cuộc chiến có thể tiếp tục, cần rất nhiều con người ở những vị trí khác nhau.
Có người cầm súng.
Có người cứu chữa.
Có người vận chuyển.
Và có những người lặng lẽ giữ cho máy móc luôn hoạt động.
Trần Văn Khải là một người như thế.
Anh đã dùng sự hiểu biết và đôi bàn tay của mình để góp phần bảo vệ đồng đội.
Một câu chuyện không ồn ào.
Nhưng là một phần không thể thiếu trong những năm tháng thời hoa lửa.


