NGƯỜI THỢ RÈN NẬM MƯỜI – NGỌN LỬA KHÔNG TẮT

Ông Lý Văn Cường, sinh năm 1951, quê ở xã cũ Nậm Mười, huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái (nay thuộc xã Sơn Lương, tỉnh Lào Cai), là một cựu chiến binh từng tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Sau chiến tranh, ông trở về quê hương và trở thành người thợ rèn nổi tiếng của cả vùng, góp phần giữ gìn nghề truyền thống nơi bản làng vùng cao.

Sinh ra trong một gia đình nghèo đông con, từ nhỏ ông Cường đã quen với cuộc sống vất vả trên nương rẫy. Cha ông là thợ rèn trong bản, chuyên làm dao, cuốc và các công cụ lao động cho bà con. Những ngày còn bé, ông thường ngồi bên bếp lửa đỏ rực nhìn cha quai búa và dần học được nghề từ lúc nào không hay.

Năm 1970, khi vừa tròn 19 tuổi, ông tình nguyện nhập ngũ. Ngày lên đường, cha ông chỉ lặng lẽ đưa cho con trai chiếc dao nhỏ do chính tay mình rèn và dặn: “Đi đâu cũng phải sống cho xứng đáng với người vùng cao.”

Sau thời gian huấn luyện, ông được phân công vào đơn vị hậu cần quân đội. Nhiệm vụ của ông là sửa chữa dụng cụ, hỗ trợ vận chuyển hàng hóa và tham gia dựng lán trại cho đơn vị trong rừng sâu. Dù không trực tiếp chiến đấu ngoài mặt trận, nhưng công việc của ông cũng đầy nguy hiểm vì thường xuyên phải di chuyển qua những khu vực bị đánh phá.

Ông nhớ nhất những tháng ngày sống giữa rừng Trường Sơn. Đêm xuống, cả đơn vị nhóm bếp bằng củi ướt nên khói bay mù mịt. Những người lính trẻ quây quần bên ánh lửa, vừa hong khô quần áo vừa kể chuyện quê nhà cho nhau nghe. Chính trong những khoảnh khắc ấy, ông càng thêm quyết tâm phải sống và chiến đấu để một ngày được trở về quê hương.

Một lần vào năm 1972, đơn vị ông phải khẩn cấp sửa chữa một cây cầu tạm bị bom đánh hỏng để đoàn xe vận tải kịp vượt qua. Thiếu dụng cụ, ông Cường đã tận dụng sắt thép cũ và thức gần suốt đêm để rèn lại các chốt nối cho cây cầu. Nhờ vậy, sáng hôm sau đoàn xe đã có thể tiếp tục hành quân an toàn.

Ông nói rằng điều khiến ông tự hào nhất không phải là lập được chiến công lớn mà là đã góp sức nhỏ bé để giúp đồng đội hoàn thành nhiệm vụ.

Sau ngày đất nước thống nhất, ông trở về quê hương Nậm Mười cũ với đôi bàn tay chai sần vì năm tháng chiến tranh. Cuộc sống thời hậu chiến rất khó khăn, nhưng ông không nản chí. Ông dựng lại lò rèn cũ của gia đình và tiếp tục theo nghề của cha.

Những năm ấy, chiếc lò rèn của ông đỏ lửa gần như suốt ngày đêm. Ông làm dao phát nương, cuốc, liềm cho bà con trong vùng. Tiếng búa vang lên đều đặn giữa núi rừng như báo hiệu sức sống mới đang trở lại trên quê hương sau chiến tranh.

Không chỉ chăm lo kinh tế gia đình, ông còn tận tình dạy nghề cho thanh niên trong bản. Ông luôn bảo rằng nghề rèn không chỉ giúp kiếm sống mà còn dạy con người tính kiên trì và chịu khó.

Trong nhiều năm, ông tích cực tham gia các hoạt động của Hội Cựu chiến binh, vận động bà con đoàn kết xây dựng nông thôn mới và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Với người dân trong xã, ông không chỉ là một người lính cũ mà còn là người giữ lửa cho nghề truyền thống vùng cao.

Ông Lý Văn Cường được trao tặng Huân chương Kháng chiến hạng Ba cùng nhiều giấy khen của địa phương. Nhưng điều khiến ông hạnh phúc nhất là nhìn thấy con cháu được học hành đầy đủ, quê hương ngày càng đổi mới với đường bê tông, trường học và điện sáng về tận bản.

Hiện nay, dù tuổi đã cao, ông vẫn giữ thói quen mỗi sáng nhóm lò rèn bên hiên nhà. Tiếng búa của ông giờ không còn vang mạnh như trước, nhưng ngọn lửa trong lò vẫn cháy đỏ như chính tinh thần bền bỉ của người lính năm xưa.

Ông thường nói với con cháu rằng: “Con người cũng như thanh sắt trong lò rèn, phải trải qua lửa đỏ và nhát búa mới trở nên cứng cáp.”

Câu chuyện của ông Lý Văn Cường là hình ảnh đẹp về người lính vùng cao Nậm Mười – một con người bình dị đã đi qua chiến tranh, trở về dựng xây quê hương bằng chính đôi bàn tay lao động cần cù của mình.