Người thợ rèn "tiên phong" và chiếc búa máy tự chế
Câu chuyện về người thợ cơ khí với ý chí thép, đã tự tay chế tạo thành công chiếc búa máy đầu tiên bằng các vật liệu phế thải từ chiến tranh, làm thay đổi hoàn toàn năng suất ngành rèn quân giới tại Nhà máy Cơ khí Duyên Hải (Hải Phòng).
Trong những năm 1958 - 1961, miền Bắc bước vào kế hoạch khôi phục kinh tế và chi viện cho miền Nam. Tại Nhà máy Cơ khí Duyên Hải (Hải Phòng), công việc rèn các chi tiết máy, công cụ sản xuất và vũ khí thô sơ hoàn toàn phải làm bằng tay. Sức người có hạn, năng suất thấp khiến tiến độ chi viện bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Đồng chí Nguyễn Phong Lưu khi đó là một thợ rèn trẻ, mang trong lòng quyết tâm phải "giải phóng sức người". Không có bản vẽ kỹ thuật, không có nguyên liệu chuyên dụng, ông đã lặn lội ra các bãi phế liệu chiến tranh, thu gom các trục xe hỏng, vỏ bom, thanh ray đường sắt cũ để làm vật liệu nghiên cứu. Nhiều đêm liền ông thức trắng bên đống sắt vụn, tự tay đúc từng chiếc bánh răng, tính toán lực đập.
Đến năm 1960, chiếc búa máy chạy bằng hơi nước do ông tự chế tạo đã ra đời trước sự ngỡ ngàng của các kỹ sư. Chiếc búa máy này giúp tăng năng suất lao động lên gấp 4 đến 5 lần, giải phóng sức lực cho hàng chục thợ rèn và tiết kiệm cho nhà nước hàng vạn đồng tiền phế liệu. Sáng kiến của Anh hùng Nguyễn Phong Lưu đã châm ngòi cho phong trào "Gió Đại Phong, Sóng Duyên Hải" vang dội khắp miền Bắc, biến tinh thần sáng tạo thành sức mạnh vật lý đánh thắng quân thù.
