Người thợ rèn và thanh mã tấu của cuộc khởi nghĩa

Người thợ rèn và thanh mã tấu của cuộc khởi nghĩa

Phạm Quang Sử là thợ rèn nổi tiếng nhất vùng Hưng Yên. Lò rèn của ông không chỉ tạo ra nông cụ mà còn là nơi bí mật chế tác vũ khí cho tự vệ cứu quốc. Bàn tay ông chai sần vì búa, mắt thường xuyên cay bởi lửa than, nhưng chưa lần nào ông chùn bước. “Ngày nào nước chưa độc lập, ngày đó lò rèn còn đỏ lửa,” ông nói.

Đầu tháng 8/1945, Trung đội tự vệ giao nhiệm vụ làm 20 thanh mã tấu để dùng trong đêm khởi nghĩa. Sử biết mình đang chạy đua với thời gian. Ròng rã 4 đêm liền, ông và con trai vừa học nghề vừa tham gia cách mạng đã làm việc không nghỉ. Những tia lửa tung lên đỏ rực, soi rõ gương mặt đầy quyết tâm.

Ngày 15/8, quân Nhật tăng cường kiểm soát. Chúng nghe tin Việt Minh có vũ khí tự chế nên bắt đầu lùng sục các lò rèn. Khi lính Nhật tiến đến gần, Sử lập tức giấu toàn bộ mã tấu vào hầm bí mật dưới nền lò. Ông giả vờ rèn lưỡi cày, con trai giả làm người học việc nhút nhát. Lính Nhật nhìn quanh, thấy chỉ là vài nông cụ thô sơ, rồi bỏ đi.

Đêm 18/8, Sử tự tay trao những thanh mã tấu cuối cùng cho đội trưởng tự vệ. Ông nói: “Đây không chỉ là sắt thép. Đây là sức mạnh của cả làng ta.”
Sáng hôm sau, khi nhân dân kéo lên huyện đường, Sử cùng thanh niên trong làng đi đầu, tay cầm mã tấu, miệng hô vang khẩu hiệu. Cuộc khởi nghĩa diễn ra nhanh chóng: lính bảo an đầu hàng, tri huyện bỏ trốn, chính quyền mới thành lập ngay trong buổi chiều.

Sau ngày độc lập, Sử trở lại lò rèn quen thuộc. Người ta hỏi ông có tự hào không, ông cười: “Tôi chỉ làm đúng điều người dân làm chủ đất nước phải làm.” Nhưng trong lòng ai cũng biết: chính ông là người góp phần rèn nên thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám ở quê hương.