Người thợ sửa cầu Long Biên trong chiến tranh: “Bom vừa dứt, chúng tôi lại bước ra cầu”
Đối với nhiều người dân Hà Nội, cầu Long Biên không chỉ là một công trình giao thông mà còn là chứng nhân của nhiều biến cố lịch sử. Trong những năm chiến tranh chống Mỹ, cây cầu này thường xuyên trở thành mục tiêu đánh phá của máy bay Mỹ. Với ông Lê Văn Cường, 86 tuổi, nguyên công nhân ngành đường sắt, ký ức về những ngày sửa chữa cầu Long Biên giữa bom đạn vẫn còn rõ ràng dù đã nhiều thập kỷ trôi qua.
Ông Cường bắt đầu làm việc trong ngành đường sắt từ đầu những năm 1960. Khi ấy, cầu Long Biên là tuyến giao thông huyết mạch nối Hà Nội với các tỉnh phía Bắc, đồng thời là con đường quan trọng để vận chuyển hàng hóa và vật tư phục vụ chiến trường.
Theo ông Cường, công việc của ông và đồng nghiệp chủ yếu là kiểm tra, bảo dưỡng và sửa chữa các hạng mục của cầu.
“Lúc đó chúng tôi chỉ nghĩ đơn giản là giữ cho cây cầu luôn hoạt động,” ông nhớ lại.
Nhưng từ giữa những năm 1960, khi chiến tranh ngày càng ác liệt, cầu Long Biên trở thành mục tiêu đánh phá của máy bay Mỹ.
Những đợt ném bom thường diễn ra bất ngờ. Mỗi khi còi báo động vang lên, người dân và công nhân làm việc trên cầu phải nhanh chóng tìm nơi trú ẩn.
“Chúng tôi chạy xuống hầm trú bom gần cầu,” ông kể.
Tiếng máy bay gầm rú trên bầu trời, sau đó là những tiếng nổ rung chuyển mặt đất.
Nhiều quả bom rơi xuống khu vực cầu và các bãi sông xung quanh.
Theo ông Cường, mỗi lần bị bom đánh trúng, cầu Long Biên thường bị hư hỏng nặng.
Có những nhịp cầu bị phá sập, đường ray bị cong vênh, các tấm ván gỗ trên mặt cầu bị cháy hoặc vỡ.
Tuy nhiên, ngay sau khi máy bay rời đi, các đội sửa chữa lại nhanh chóng có mặt.
“Bom vừa dứt là chúng tôi lại bước ra cầu,” ông nói.
Công việc khôi phục cầu phải được tiến hành nhanh nhất có thể để đảm bảo giao thông không bị gián đoạn.
Những người thợ cầu làm việc trong điều kiện vô cùng nguy hiểm.
“Chúng tôi không biết khi nào máy bay sẽ quay lại,” ông nhớ lại.
Các công nhân phải thay thế những thanh sắt bị hỏng, hàn lại các mối nối và lắp đặt lại các tấm ván trên mặt cầu.
Nhiều khi công việc kéo dài suốt đêm.
“Có hôm chúng tôi làm việc đến sáng,” ông kể.
Ánh đèn nhỏ chiếu lên những thanh sắt của cây cầu, trong khi dòng sông Hồng chảy lặng lẽ phía dưới.
Theo ông Cường, điều khiến ông nhớ nhất là tinh thần đoàn kết của những người thợ.
Mỗi khi có nhịp cầu bị hỏng, tất cả đều cùng nhau tham gia sửa chữa.
“Không ai nghĩ đến chuyện nghỉ ngơi,” ông nói.
Bởi ai cũng hiểu rằng cây cầu này có ý nghĩa rất quan trọng.
Nếu cầu Long Biên bị tê liệt, việc vận chuyển lương thực và hàng hóa sẽ gặp rất nhiều khó khăn.
Trong suốt những năm chiến tranh, cầu Long Biên nhiều lần bị đánh phá nhưng vẫn được sửa chữa kịp thời.
Đối với những người thợ như ông Cường, mỗi lần khôi phục được một nhịp cầu là một niềm vui lớn.
“Nhìn thấy đoàn tàu chạy qua cầu là chúng tôi thấy rất vui,” ông nói.
Dù vậy, công việc sửa chữa cầu trong chiến tranh cũng không tránh khỏi những mất mát.
Có những đồng nghiệp của ông đã bị thương khi làm nhiệm vụ.
Nhắc đến những người bạn cũ, giọng ông Cường chùng xuống.
“Họ đã làm việc hết mình để giữ cây cầu,” ông nói.
Sau khi chiến tranh kết thúc, cầu Long Biên tiếp tục được sử dụng và trở thành một phần quan trọng của đời sống Hà Nội.
Đối với ông Cường, cây cầu không chỉ là nơi ông từng làm việc mà còn là một phần ký ức của cuộc đời.
“Mỗi lần đi qua cầu, tôi lại nhớ đến những ngày sửa cầu giữa bom đạn,” ông chia sẻ.
Giờ đây, dù nhiều cây cầu mới đã được xây dựng bắc qua sông Hồng, cầu Long Biên vẫn đứng đó như một chứng nhân của lịch sử.
Theo ông Cường, cây cầu không chỉ là một công trình kiến trúc mà còn là biểu tượng của sự kiên cường của người Hà Nội.
“Bom đạn có thể phá hỏng cây cầu,” ông nói chậm rãi,
“nhưng không thể làm gãy ý chí của những người giữ cầu.”
Những câu chuyện của những người thợ như ông Cường là minh chứng cho sự hy sinh thầm lặng của nhiều con người trong chiến tranh – những người không cầm súng nhưng vẫn góp phần bảo vệ hậu phương và giữ cho nhịp sống của đất nước không bị ngắt quãng.



