Người Thợ Sửa Radio

Những năm đầu thập niên 1970, ở con đường nhỏ quận 3 có tiệm sửa radio của ông Ngô Văn Thành. Tiệm chỉ rộng chừng vài mét vuông, trước cửa treo tấm bảng thiếc cũ ghi dòng chữ: “Sửa máy thu thanh – lấy liền”. Bên trong là bàn gỗ chất đầy tua vít, dây điện, bóng đèn chân không và những chiếc radio đủ loại. Suốt ngày vang lên tiếng rè rè bắt sóng, tiếng vít mở nắp máy và tiếng hàn chì lách tách. Ai đi ngang cũng nghĩ đó chỉ là tiệm sửa đồ điện tử bình thường. Nhưng thời ấy, radio là cửa sổ nhìn ra thế giới. Nhiều người cần nghe tin tức từ nhiều nguồn khác nhau, cần biết tình hình ngoài kia đang đổi thay ra sao. Ông Thành khéo tay, hiểu máy móc, lại kín tiếng. Khi có người quen ghé sửa máy, ông thường chỉnh lại anten thật chuẩn rồi nói nhỏ: “Tối nhớ xoay đúng làn sóng này.” Đó là cách ông giúp họ bắt được những bản tin cần nghe. Một tối, có thanh niên mang chiếc radio hỏng đến, nói chỉ xin sửa gấp trong đêm. Ông Thành hiểu đây không chỉ là chuyện cái máy. Ông bình thản tháo nắp, thay cầu chì rồi lén đặt vào trong pin máy một mảnh giấy nhỏ chứa tin nhắn cần chuyển. Khi giao máy, ông chỉ nói: “Máy yếu pin, nhớ mở nhỏ tiếng thôi.” Người thanh niên gật đầu nhận lấy rồi rời đi. Có lần lực lượng kiểm tra bất ngờ ghé tiệm. Trên bàn lúc ấy đang mở sẵn một chiếc radio phát nhạc cải lương. Ông Thành vẫn ung dung cúi đầu hàn dây, như chẳng biết gì ngoài công việc. Một người hỏi: “Ông có nghe mấy đài lạ không?” Ông cười hiền: “Tui nghe tiếng máy hư thôi, ngày nào cũng đủ nhức đầu rồi.” Họ nhìn quanh rồi bỏ đi. Suốt nhiều năm, tiệm nhỏ ấy không chỉ sửa radio, mà còn sửa những phút lo âu của người dân bằng tin tức hy vọng, bằng những lời nhắn âm thầm. Ngày đất nước hòa bình, nhiều người ghé lại tiệm cũ bắt tay ông thật chặt. Có người nói: “Nhờ chú mà tụi con biết ngoài kia vẫn còn ngày mai.” Ông chỉ cười: “Tôi chỉ biết sửa máy.” Người thợ sửa radio năm ấy là biểu tượng của trí tuệ, sự bình tĩnh và lòng son sắt của người dân đô thị miền Nam trong những năm tháng thời hoa lửa.