NGƯỜI THƯ KÝ “ĐẶC BIỆT” NĂM 1946 VÀ NHỮNG VẦN HỎA LỬA CỦA LÒNG YÊU NƯỚC

Giữa năm 1946, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa non trẻ đứng trước muôn vàn thử thách hiểm nghèo. Nhận lời mời của Chính phủ Pháp, Chủ tịch Hồ Chí Minh chuẩn bị có chuyến thăm chính thức nước Cộng hòa Pháp để tìm kiếm một giải pháp hòa bình cho nền độc lập dân tộc.

Để chuẩn bị cho chuyến đi ngoại giao đặc biệt và đầy sóng gió này, Người cần một người không chỉ giỏi ngoại ngữ, am hiểu văn hóa phương Tây mà còn phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành với cách mạng. Sự lựa chọn của Trung ương và Bác đã hướng tới nhà tư sản Đỗ Đình Thiện.

Hôm đó, đồng chí Nguyễn Lương Bằng tìm đến ngôi nhà số 54 Hàng Gai (Hà Nội) – nơi gia đình ông Đỗ Đình Thiện đang sinh sống. Nhìn người đồng chí lâu năm, đồng chí Nguyễn Lương Bằng chậm rãi truyền đạt: "Bác muốn anh tháp tùng Bác đi Pháp làm thư ký riêng". Không một chút đắn đo trước gia đình và công việc kinh doanh đang bộn bề, ông Đỗ Đình Thiện lập tức nhận lời, coi đó là vinh dự lớn lao khi được phụng sự Tổ quốc sát cánh bên Người.

2. Bốn tháng “hoa lửa” bên Người trên đất Pháp

Từ ngày 22/6 đến 17/9/1946, chuyến công du của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Pháp diễn ra vô cùng căng thẳng với hàng loạt cuộc gặp gỡ ngoại giao cấp cao, tiếp xúc kiều bào và các chính giới Pháp. Trong suốt bốn tháng lịch sử ấy, ông Đỗ Đình Thiện luôn túc trực bên cạnh Bác với tư cách là người thư ký đặc biệt.

Chính trong khoảng thời gian này, ông đã miệt mài ghi chép lại từng chi tiết, từng lịch trình làm việc, phát ngôn và bước đi của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Cuốn sổ tay mang tên “Nhật ký làm việc của Hồ Chủ tịch bốn tháng ở Pháp” do ông cẩn trọng lưu giữ đã trở thành một tài liệu lịch sử vô giá về phong thái đĩnh đạc, tầm nhìn chiến lược và ngoại giao mềm dẻo nhưng kiên quyết của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Đứng ở tâm điểm của những luồng dư luận và áp lực chính trị tại Paris bấy giờ, ông Thiện không chỉ làm tốt công việc văn phòng, sắp xếp lịch trình mà còn là một chỗ dựa tinh thần tin cậy, một người đồng hành thấu hiểu sâu sắc từng suy tư của Bác vì vận mệnh của đồng bào ở quê nhà.

3. Trọn đời sắt son với lời thề nước non

Trở về nước sau chuyến đi Pháp, khi thực dân Pháp mở rộng chiến tranh xâm lược, gia đình ông Đỗ Đình Thiện một lần nữa minh chứng cho tấm lòng "sắt son với cách mạng". Ông sẵn sàng hiến dâng đồn điền Chi Nê (Hà Bình/Hòa Bình) làm cơ sở cách mạng, nhường nhà cửa và tài sản để phục vụ kháng chiến.

Khi hay tin đồn điền Chi Nê bị giặc Pháp ném bom hủy hoại, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết một bức thư tay đầy ân tình gửi về động viên gia đình: "Chú thím Thiện... Mất của cải không sợ. 'Còn trời còn nước còn non, thì còn của cải bà con họ Hồ'. Kháng chiến thành công, ta làm ra của khác, chắc chắn hơn..."

Mối quan hệ giữa Chủ tịch Hồ Chí Minh và gia đình ông Đỗ Đình Thiện vượt qua khuôn khổ của tình cảm thông thường, như lời Bác từng đúc kết: "Gia đình ấy với mình chỉ là một". Câu chuyện về người thư ký đặc biệt năm 1946 mãi là một bông hoa lửa rực rỡ thắp sáng tinh thần dấn thân, lòng yêu nước vô bờ bến của những trí thức, doanh nhân Việt Nam đi theo tiếng gọi của Đảng và Bác Hồ kính yêu.