Người thương binh “gà trống” nuôi cháu – từ chiến trường khói lửa đến đời thường lặng thầm

Từ làng quê ra chiến trường Tây Nguyên

Ông Nguyễn Văn Toán sinh năm 1951, quê thôn Mậu Công, xã Lạc Phượng (nay thuộc TP Hải Phòng; trước đây là xã Quang Trung, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương). Khi đất nước còn chìm trong khói lửa chiến tranh, chàng trai trẻ Nguyễn Văn Toán đã rời quê hương, gác lại ruộng đồng, gia đình để lên đường nhập ngũ.

Ngày 20/12/1974, ông hành quân vào chiến trường Buôn Ma Thuột – địa bàn chiến lược đặc biệt quan trọng của Tây Nguyên, nơi quân ta và địch giằng co quyết liệt trong giai đoạn cuối của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Những ngày ấy, Buôn Ma Thuột là “chảo lửa”, bom rơi, đạn nổ suốt ngày đêm, mỗi tấc đất đều thấm máu của những người lính hai bên.

Trong đội hình chiến đấu, ông Toán cùng đồng đội tham gia nhiều trận đánh ác liệt, luồn sâu, áp sát mục tiêu, sẵn sàng đối mặt với hiểm nguy. Đỉnh điểm là đêm mùng 9 rạng sáng 10/3/1975, khi trận đánh sân bay thị xã Buôn Ma Thuột nổ ra – trận đánh mở màn mang tính quyết định của Chiến dịch Tây Nguyên.

“Trận đó ác liệt lắm, nhiều đồng đội hy sinh. Đêm mùng 10, tôi kiệt sức, bò mãi mới gặp lại được anh em vòng ngoài”, ông Toán kể lại. Giữa lằn ranh sống – chết, người lính trẻ vẫn bám trụ chiến đấu. Ông kiệt sức, bị thương nặng, phải bò từng chút một mới gặp được lực lượng vòng ngoài.

Bị thương nặng nhưng vẫn trở lại mặt trận

Trong trận chiến ấy, ông Nguyễn Văn Toán bị thương nặng, nhiều mảnh đạn găm vào đầu và lưng. Trước khi được cáng ra tuyến sau cấp cứu, ông nhắn với đồng đội một câu ngắn gọn nhưng đầy quyết tâm: “Nếu còn sống, tôi sẽ quay lại chiến trường.”

Đó không phải là lời nói trong phút xúc động, mà là lời thề của một người lính. Sau thời gian điều trị, khi vết thương chưa kịp lành hẳn, ông xin trở lại đơn vị, tiếp tục chiến đấu cho đến ngày đất nước hoàn toàn giải phóng.

Chiến tranh lùi xa, nhưng những tàn tích vẫn còn đó. Những mảnh đạn năm xưa đến nay vẫn nằm trong cơ thể ông. Mỗi khi trái gió trở trời, cơn đau nhức lại hành hạ khiến ông nhiều đêm không ngủ. Thế nhưng, ông chưa bao giờ than vãn. Với ông, được sống, được chứng kiến hòa bình là niềm hạnh phúc lớn lao nhất.

Người lính trở về đời thường

Năm 1977, ông xuất ngũ, mang thương tật hạng 4/4, trở về quê hương. Không quân hàm, không vợ con, ông lặng lẽ chăm lo cho cha mẹ già yếu, em trai ốm đau. Cuộc sống khó khăn, ruộng đồng bấp bênh, ông làm đủ nghề, từ cấy hái, chăn nuôi đến việc nặng nhọc trong làng để mưu sinh.

Trong căn nhà nhỏ, những tấm bằng khen, giấy khen đã bạc màu thời gian vẫn được ông treo cẩn thận trên tường – như một phần ký ức không thể quên của đời lính.

Bi kịch nối tiếp và cuộc đời “gà trống” nuôi cháu

Năm 2006, em trai ông là Nguyễn Văn Long qua đời, để lại cô con gái nhỏ Nguyễn Thị Nhung. Ông Toán lại một lần nữa gánh trách nhiệm, trở thành chỗ dựa duy nhất cho cháu gái. Khi Nhung trưởng thành, lập gia đình, sinh con, ông vẫn âm thầm hỗ trợ, lo toan.

Nhưng bất hạnh chưa dừng lại. Đứa con đầu lòng của chị Nhung mất khi mới 8 tháng tuổi. Năm 2020, chồng chị đột ngột qua đời vì đột quỵ. Ba mẹ con nương tựa vào ông Toán, sống qua ngày bằng việc mò cua, bắt ốc, rau cháo đạm bạc.

Tháng 8/2022, bi kịch lại giáng xuống. Trưa hôm ấy, chị Nhung hôn hai con rồi ra sông Giang Biên mò cua. Đến tối, chị không trở về. Thi thể chị được tìm thấy dưới dòng sông lạnh. Ông Toán đau đớn đưa cháu về mai táng, thờ cúng tại nhà.

Nhìn hai đứa cháu gái còn quá nhỏ, ông gạt nước mắt, tự nhủ phải tiếp tục đứng vững.

Vừa là ông, là bác, là cha, là mẹ

Từ đó, ở tuổi ngoài 70, ông Toán trở thành ông, bác, cha và mẹ của hai cháu gái mồ côi: cháu Nguyễn Thị Hồng và Nguyễn Thị Thủy. Mỗi ngày, ông nấu cơm, giặt giũ, đưa đón các cháu đi học, dạy các cháu từng con chữ, từng nếp sống.

Cháu Hồng nay học lớp 4, chăm ngoan, đạt danh hiệu học sinh xuất sắc, biết phụ ông việc nhà. Cháu Thủy còn học mẫu giáo, quấn quýt bên ông mỗi chiều. Hai đứa trẻ chính là nguồn sống, là động lực để người lính già vượt qua tuổi tác và bệnh tật.

Những vòng tay sẻ chia

Cảm động trước hoàn cảnh “gà trống” nuôi cháu của ông Toán, nhiều tổ chức, nhà hảo tâm đã chung tay giúp đỡ. Năm 2024, Binh chủng Đặc công hỗ trợ sửa chữa nhà ở, trang bị thêm đồ dùng sinh hoạt. Hội Phụ nữ Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố nhận đỡ đầu hai cháu Hồng và Thủy. Các cháu được miễn học phí, hỗ trợ sách vở, đồng phục.

Căn nhà cấp bốn nay đã sáng sủa, đủ đầy hơn. Nhưng điều quý giá nhất vẫn là tình thương âm thầm, không lời than trách, không oán hờn số phận.

Một đời giữ trọn lời hứa

Ở tuổi 74, ông Nguyễn Văn Toán vẫn giữ niềm tin và nghị lực sống. Ông chỉ mong mình còn đủ sức khỏe để nuôi các cháu đến ngày trưởng thành. Ánh mắt ông lặng lẽ dõi theo hai đứa trẻ chơi trước hiên nhà – ánh mắt của một người đã đi qua chiến tranh, mất mát, nhưng chưa từng gục ngã.

Từ chiến trường khói lửa Buôn Ma Thuột đến mái nhà nhỏ nơi thôn quê, người lính năm xưa vẫn sống trọn vẹn với phẩm chất kiên cường, trách nhiệm và yêu thương. Câu chuyện “gà trống” nuôi cháu của ông Nguyễn Văn Toán không chỉ là một hoàn cảnh đặc biệt, mà còn là biểu tượng đẹp của tình người, của lòng nhân ái và nghị lực Việt Nam – lặng lẽ mà bền bỉ, giản dị mà cao cả.