NGƯỜI THƯƠNG BINH GIỮ RỪNG Ở SÙNG ĐÔ

Ông Sùng A Chứ, sinh năm 1957, quê ở xã cũ Sùng Đô, huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái (nay thuộc xã Sơn Lương, tỉnh Lào Cai), là một thương binh từng tham gia chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc và sau này trở thành người tiên phong trong công tác bảo vệ rừng tại quê hương vùng cao. Tuổi thơ của ông Chứ gắn với núi rừng Tây Bắc. Từ nhỏ ông đã quen leo núi, đi rừng cùng cha mẹ và hiểu từng con suối, từng cánh rừng quanh bản. Những năm ấy cuộc sống còn nghèo khó, người dân chủ yếu sống bằng nương rẫy, quanh năm thiếu thốn nhưng bà con luôn đoàn kết, giúp đỡ nhau. Năm 1978, khi vừa tròn 21 tuổi, ông tình nguyện nhập ngũ. Thời điểm ấy tình hình biên giới phía Bắc đang căng thẳng, nhiều thanh niên vùng cao lên đường bảo vệ Tổ quốc. Ngày ông đi bộ đội, mẹ ông đã lặng lẽ may cho con trai một chiếc túi vải nhỏ để mang theo bên mình. Sau thời gian huấn luyện, ông được phân công vào đơn vị bộ binh làm nhiệm vụ tuần tra và bảo vệ các khu vực biên giới. Cuộc sống của người lính nơi núi cao vô cùng gian khổ. Mùa đông lạnh buốt, sương phủ trắng rừng, nhiều hôm bộ đội phải ngủ trong lán tạm dựng bằng tre nứa giữa núi sâu. Ông kể rằng điều khó khăn nhất là những đợt hành quân dài ngày qua rừng núi hiểm trở. Có khi cả đơn vị phải đi bộ suốt nhiều giờ trong mưa rét, mang theo lương thực và vũ khí trên vai. Dù vất vả nhưng ai cũng động viên nhau cố gắng hoàn thành nhiệm vụ. Kỷ niệm khiến ông nhớ nhất xảy ra vào đầu năm 1979. Trong một lần làm nhiệm vụ tuần tra gần khu vực núi cao, đơn vị của ông bất ngờ gặp pháo kích. Tiếng nổ vang dội khắp núi rừng khiến nhiều người bị thương. Trong lúc hỗn loạn, ông Chứ phát hiện một đồng đội bị thương nặng ở chân và không thể di chuyển. Không nghĩ đến nguy hiểm, ông đã quay lại cõng đồng đội vượt qua đoạn dốc đá để tìm nơi trú ẩn an toàn. Khi gần đến nơi, một mảnh pháo đã găm vào vai khiến ông bị thương nặng. Dù đau đớn, ông vẫn cố gắng dìu đồng đội tiếp tục di chuyển cho đến khi gặp được lực lượng hỗ trợ. Sau trận chiến ấy, ông được đưa đi điều trị nhiều tháng và được công nhận là thương binh. Vết thương khiến cánh tay trái của ông không còn khỏe như trước, nhưng ông chưa bao giờ coi đó là điều khiến mình gục ngã. Sau khi xuất ngũ trở về quê hương Sùng Đô cũ, ông tiếp tục lao động sản xuất như bao người dân khác. Những năm đầu cuộc sống rất khó khăn, đất đồi bạc màu, việc làm nương không đủ ăn. Trong khi nhiều người chặt phá rừng để lấy đất sản xuất, ông lại nghĩ khác. Ông nhận ra rằng nếu rừng mất đi thì nguồn nước sẽ cạn, đất sẽ sạt lở và cuộc sống bà con sẽ càng khó khăn hơn. Vì vậy ông bắt đầu tham gia tổ bảo vệ rừng của xã và vận động người dân giữ rừng, trồng cây gây rừng. Ban đầu nhiều người chưa hiểu, nhưng bằng sự kiên trì và gương mẫu của mình, ông dần thuyết phục được bà con cùng tham gia bảo vệ rừng. Ông thường xuyên đi tuần tra rừng, nhắc nhở mọi người không khai thác gỗ trái phép và hướng dẫn trồng quế để phát triển kinh tế bền vững. Nhờ sự cố gắng của những người như ông, nhiều cánh rừng quanh Sùng Đô dần được phục hồi. Những con suối quanh bản có nước quanh năm hơn trước, đời sống bà con cũng cải thiện nhờ cây quế và các mô hình kinh tế dưới tán rừng. Trong quá trình phục vụ quân đội, ông Sùng A Chứ được trao tặng Huân chương Chiến sĩ vẻ vang cùng nhiều giấy khen của địa phương về công tác bảo vệ rừng. Hiện nay, dù tuổi đã cao và vết thương cũ vẫn đau nhức mỗi khi trời trở lạnh, ông vẫn thường xuyên tham gia tuần tra rừng cùng thanh niên trong bản. Với người dân địa phương, ông không chỉ là một thương binh mà còn là người giữ màu xanh cho núi rừng quê hương. Ông luôn nhắn nhủ con cháu rằng: “Ngày trước cha ông giữ đất bằng máu và tuổi trẻ. Hôm nay phải giữ rừng để giữ cuộc sống cho mai sau.” Câu chuyện của ông Sùng A Chứ là hình ảnh đẹp về người thương binh vùng cao Sùng Đô – một con người đã đi qua chiến tranh và tiếp tục cống hiến cho quê hương bằng sự bền bỉ, trách nhiệm và tình yêu núi rừng sâu sắc.