Người thương binh lặng lẽ dựng bia cho những ngôi mộ vô danh trên đồi cát

Chiến tranh kết thúc, ông Trần Văn Phúc trở về quê với một mảnh đạn còn nằm trong người và một chân đi không còn vững như trước. Nhưng thứ khiến ông đau hơn vết thương thể xác là ký ức về những đồng đội nằm lại trên những quả đồi cát trắng Quảng Trị mà không kịp có tên trên bia mộ.

Trong một trận đánh mùa hè đỏ lửa năm 1972, đơn vị ông chịu tổn thất rất lớn.

Nhiều chiến sĩ hy sinh ngay trên trận địa.

Bom đạn quá dữ dội.

Không thể đưa hết đồng đội về.

Chỉ kịp chôn cất tạm rồi tiếp tục chiến đấu.

Ngày trở lại sau hòa bình, ông tìm đến nơi cũ.

Những dấu vết chiến tranh gần như đã mất.

Chỉ còn vài nấm đất hoang lạnh.

Có nơi bia gỗ mục nát, tên tuổi không còn.

Ông đứng lặng rất lâu giữa gió cát.

Từ hôm đó, ông bắt đầu một việc không ai giao.

Ông dành tiền trợ cấp thương binh, góp từng ít một để dựng bia nhỏ cho những ngôi mộ vô danh.

Không có tên thì khắc dòng chữ:
“Đồng đội ơi, chúng tôi không quên.”

Có người bảo ông lo chuyện bao đồng.

Ông chỉ cười.

Ông nói người sống còn trở về thì phải có trách nhiệm với người nằm lại.

Suốt nhiều năm, cứ khi nào có dịp vào Quảng Trị, ông lại mang theo nhang, hoa, xi măng, tấm bia nhỏ.

Có hôm chân đau không đứng vững, ông vẫn ngồi xuống trộn vữa bằng tay.

Ông bảo mình không thể gọi tên từng người, nhưng ít nhất cũng phải để nơi ấy có một dấu mốc cho người sau biết rằng dưới lớp cát kia là những người lính đã gửi tuổi xuân cho đất nước.

Nhiều người trẻ đi ngang những tấm bia vô danh ấy không biết ai dựng.

Ông cũng không cần ai biết.

Với ông, đó chỉ là cách một người lính già trả món nợ nghĩa tình với những đồng đội mãi mãi không trở về.