Người thương binh mang cây đàn bên dòng sông biển

Ở vùng quê Đông Hải thuộc Duyên Hải, nhắc đến ông Phạm Văn Hòa, nhiều người lớn tuổi vẫn nhớ hình ảnh một người cựu chiến binh hiền hậu thường ngồi bên hiên nhà đàn những bài ca cách mạng mỗi buổi chiều. Ông sinh năm 1949 trong một gia đình làm nghề đánh bắt ven biển. Tuổi thơ của ông gắn với những con ghe nhỏ và những mùa biển động gian nan.

Năm 1967, khi vừa tròn 18 tuổi, Phạm Văn Hòa tham gia lực lượng du kích địa phương rồi sau đó được tuyển vào bộ đội chủ lực. Vì có nước da ngăm đen, dáng người nhanh nhẹn nên đồng đội đặt cho ông biệt danh “Ba Đen”. Những năm chiến tranh ác liệt, ông từng tham gia nhiều trận đánh tại khu vực Tây Nam Bộ và tuyến biên giới.

Sau ngày đất nước thống nhất, ông tiếp tục lên đường làm nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia. Những năm cuối thập niên 1970, chiến trường K đầy hiểm nguy với rừng sâu, mìn gài và các cuộc phục kích bất ngờ. Đơn vị của ông thường xuyên hành quân bảo vệ dân làng Campuchia khỏi sự tàn phá của tàn quân Khmer Đỏ.

Trong một lần làm nhiệm vụ gần biên giới Thái Lan năm 1980, đơn vị của ông bị phục kích dữ dội. Giữa lúc giao tranh căng thẳng, một quả mìn phát nổ khiến ông bị thương nặng ở chân trái. Dù đau đớn, ông vẫn cố giữ liên lạc cho đơn vị và hỗ trợ đưa thương binh ra khỏi khu vực nguy hiểm. Sau trận đánh ấy, ông được đồng đội cứu chữa kịp thời nhưng mang thương tật suốt đời.

Trở về quê hương Đông Hải sau nhiều năm quân ngũ, cuộc sống của ông gặp không ít khó khăn. Vết thương tái phát khi trời trở gió khiến việc lao động rất vất vả. Nhưng ông không đầu hàng số phận. Ban ngày ông làm ruộng, nuôi cá; buổi tối lại tham gia sinh hoạt văn nghệ địa phương. Chính cây đàn guitar cũ đã giúp ông vượt qua những ký ức chiến tranh và mang niềm vui đến cho bà con trong xóm.

Người dân nơi đây kể rằng mỗi dịp lễ lớn hay họp mặt cựu chiến binh, ông Hòa luôn là người cất tiếng hát đầu tiên. Những bài ca về người lính, về quê hương được ông hát bằng tất cả cảm xúc của một người từng đi qua chiến tranh. Có lúc đang hát, ông lặng người khi nhớ về những đồng đội đã nằm lại nơi đất bạn Campuchia.

Dù là thương binh, ông vẫn tích cực tham gia công tác xã hội. Ông thường đến trường học để kể chuyện truyền thống cho thanh thiếu nhi, nhắc nhở thế hệ trẻ biết quý trọng hòa bình và sống có trách nhiệm với quê hương. Nhiều thanh niên trong vùng xem ông như một người cha tinh thần bởi sự chân thành và những lời dạy giản dị nhưng sâu sắc.

Giờ đây tuổi đã cao, mái tóc bạc trắng theo năm tháng, nhưng ông Phạm Văn Hòa vẫn giữ nguyên phong thái của người lính năm xưa. Với bà con Đông Hải, ông là hình ảnh đẹp của một cựu chiến binh kiên cường – người đã để lại một phần tuổi trẻ nơi chiến trường Campuchia để quê hương hôm nay được bình yên.