Người thuyền trưởng dẫn tàu 673 giải phóng Song Tử Tây
Trong những ngày cuối của cuộc kháng chiến chống Mỹ, khi chiến sự trên đất liền đang diễn ra quyết liệt, một nhiệm vụ đặc biệt được triển khai trên biển: nhanh chóng giải phóng các đảo thuộc quần đảo Trường Sa. Đại tá Nguyễn Xuân Thơm là người trực tiếp chỉ huy tàu 673 trong biên đội ba tàu của Đoàn 125 đưa lực lượng đặc công Hải quân ra Song Tử Tây. Kinh nghiệm từ hai chuyến trinh sát Trường Sa trước đó giúp ông nhận biết địa hình, luồng lạch và lựa chọn hướng tiếp cận đảo.
Ngày 9/4/1975, biên đội tàu 673, 674 và 675 nhận nhiệm vụ từ Hải Phòng tiến vào Đà Nẵng. Tại thời điểm ấy, nhiệm vụ tiếp theo được giữ bí mật. Đến ngày 10/4, các tàu cập cảng Tiên Sa và nhanh chóng chuẩn bị cho một chuyến đi đặc biệt.
Rạng sáng 11/4/1975, biên đội ba tàu rời Đà Nẵng hướng về Trường Sa. Tàu 673 do Nguyễn Xuân Thơm chỉ huy được giao nhiệm vụ đi đầu. Đoàn tàu phải hành quân trên biển trong điều kiện thời gian gấp rút và yêu cầu bảo đảm bí mật.
Điểm đáng chú ý là Nguyễn Xuân Thơm đã từng hai lần đi trinh sát Trường Sa, vào năm 1970 và 1971. Vì vậy, khi nhận nhiệm vụ năm 1975, ông đã có hiểu biết thực tế về nhiều đảo, luồng lạch và điều kiện tự nhiên trong khu vực. Báo Nhân Dân dẫn lời ông nhớ lại rằng kinh nghiệm ấy giúp ông tự tin khi dẫn tàu tiếp cận Song Tử Tây.
Khoảng 5 giờ sáng ngày 13/4, tàu 673 đã có mặt tại khu vực biển Song Tử Tây. Dựa trên kinh nghiệm trinh sát trước đó và hướng gió, Nguyễn Xuân Thơm lựa chọn hướng tiếp cận từ phía đông nam để hỗ trợ lực lượng đặc công đổ bộ bằng xuồng cao su.
Đến ngày 14/4/1975, lực lượng Việt Nam tiến công và giải phóng Song Tử Tây. Sau đó, các tàu tiếp tục vận chuyển lực lượng thực hiện nhiệm vụ tại những đảo khác trong quần đảo Trường Sa.
Một chi tiết rất đáng nhớ
Trong chuyến trinh sát năm 1971, tàu của Nguyễn Xuân Thơm gặp sự cố máy liên lạc khi đang hoạt động trên biển. Để tìm cách liên lạc về đất liền, ông cho tàu ghé một đảo nhỏ, dựng cột tre, căng ăng-ten và dùng máy quay tay phát tín hiệu. Sau này họ mới biết hòn đảo ấy là Hòn Sập.
Kinh nghiệm tưởng như nhỏ bé đó lại trở thành vốn quý khi ông cùng tàu 673 thực hiện nhiệm vụ giải phóng Trường Sa năm 1975.
Ý nghĩa của câu chuyện
Câu chuyện Đại tá Nguyễn Xuân Thơm có thể sử dụng trong chuyên mục “Thời hoa lửa” bởi nó cho thấy một lát cắt khác của cuộc kháng chiến chống Mỹ: những người lính làm nhiệm vụ trên biển trong những ngày cuối chiến tranh.
Đặc biệt, câu chuyện nhấn mạnh giá trị của kinh nghiệm thực địa, tinh thần trách nhiệm, sự bình tĩnh trước nhiệm vụ khẩn cấp và vai trò của những người lính Hải quân trong việc bảo vệ các đảo.
Đối với thế hệ trẻ hôm nay, đây cũng là câu chuyện để tìm hiểu về lịch sử Trường Sa, trân trọng những người đã tham gia các nhiệm vụ trên biển và ý thức hơn về trách nhiệm gìn giữ chủ quyền, hòa bình của đất nước.
