NGƯỜI THUYỀN TRƯỞNG ĐI CÙNG HQ-604 VÀO LỊCH SỬ

Vũ Phi Trừ sinh năm 1957 tại Quảng Khê, Thanh Hóa. Ông nhập ngũ năm 1975, sau đó được đào tạo chuyên môn và từng bước trưởng thành trong môi trường Hải quân. Từ năm 1984, ông đảm nhiệm cương vị thuyền trưởng tàu HQ-604. Trong mắt những người lính dưới quyền, người thuyền trưởng không chỉ là người điều khiển con tàu vượt qua sóng gió mà còn là người chịu trách nhiệm trước nhiệm vụ, trước đồng đội và trước Tổ quốc. Những năm tháng làm nhiệm vụ trên biển đã giúp ông hiểu rằng mỗi chuyến đi của một con tàu Hải quân đều mang theo một trọng trách đặc biệt. Đó không đơn giản là một hành trình từ nơi này đến nơi khác, mà là hành trình của những người lính mang theo chủ quyền đất nước giữa biển khơi.

Tháng 3 năm 1988, HQ-604 được giao nhiệm vụ tham gia chiến dịch CQ-88, đưa lực lượng và vật liệu ra khu vực Gạc Ma để thực hiện nhiệm vụ xây dựng công trình và bảo vệ chủ quyền. Trên con tàu ấy có nhiều người lính trẻ, những người đã rời quê hương để đến với biển đảo. Có thể trong những ngày chuẩn bị lên đường, họ vẫn nghĩ về những điều rất bình dị của cuộc sống. Họ nghĩ về gia đình, về cha mẹ, về những người thân đang chờ đợi và có lẽ cũng nghĩ đến ngày mình hoàn thành nhiệm vụ để trở về. Nhưng chuyến đi ấy đã trở thành chuyến đi cuối cùng của nhiều người.

Rạng sáng ngày 14 tháng 3 năm 1988, khi tình hình tại khu vực Gạc Ma trở nên căng thẳng, những người lính trên HQ-604 phải đối mặt với một thử thách chưa từng có. Con tàu vốn được sử dụng cho nhiệm vụ vận tải và xây dựng công trình giữa biển khơi nay phải đối diện với tàu chiến và hỏa lực của đối phương. Trong hoàn cảnh ấy, người thuyền trưởng phải đưa ra những quyết định trong từng khoảnh khắc. Phía trước là biển cả, phía sau là đồng đội và trên hết là nhiệm vụ mà họ đã nhận. Không có con đường nào dễ dàng.

Khi tiếng súng vang lên, HQ-604 bị tấn công. Con tàu chịu những tổn thất nặng nề và cuối cùng chìm xuống biển. Cùng với con tàu là những người lính đã hy sinh trong trận chiến. Vũ Phi Trừ cũng nằm lại cùng HQ-604. Người thuyền trưởng đã không thể trở về với gia đình, nhưng ông đã cùng những người lính của mình hoàn thành nhiệm vụ cho đến những giây phút cuối cùng. Con tàu chìm xuống, nhưng câu chuyện về người thuyền trưởng và những người lính trên tàu thì không chìm theo biển cả.

Nhiều năm sau, mỗi khi nhắc đến HQ-604, người ta lại nhớ đến Vũ Phi Trừ. Người ta nhớ đến một người thuyền trưởng đã đi cùng con tàu của mình trong giờ phút cuối. Nếu những người lính trên bãi đá Gạc Ma tạo nên hình ảnh vòng tròn bảo vệ lá cờ Tổ quốc thì những người lính trên HQ-604 lại viết nên một câu chuyện khác về sự hy sinh. Họ ở trên con tàu, làm nhiệm vụ giữa biển khơi và khi con tàu bị tấn công, họ đã phải đối mặt với sự sống và cái chết trong một hoàn cảnh vô cùng khốc liệt.

Đằng sau người thuyền trưởng ấy cũng là một gia đình. Có người vợ, những người con và những người thân đã chờ đợi ông trở về. Có lẽ ngày ông lên đường, không ai nghĩ rằng đó sẽ là lần cuối cùng họ nhìn thấy ông. Người thân của ông sau này phải sống với ký ức về một người chồng, người cha đã mãi mãi nằm lại giữa biển. Nỗi đau ấy không thể đo đếm bằng thời gian. Nhưng cùng với nỗi đau, gia đình cũng có quyền tự hào về người đã hy sinh. Bởi Vũ Phi Trừ đã không ra đi trong một cuộc đời vô nghĩa. Ông đã hy sinh trong khi thực hiện nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền của Tổ quốc.

Ngày nay, khi nhắc đến Gạc Ma, HQ-604 không chỉ được nhớ đến như một con tàu đã chìm. Nó đã trở thành một phần của ký ức dân tộc. Những hiện vật được tìm thấy từ con tàu, những câu chuyện của những người sống sót và những cái tên của những người đã hy sinh đều góp phần kể lại một câu chuyện lịch sử. Trong câu chuyện ấy, Vũ Phi Trừ là người thuyền trưởng đã cùng con tàu của mình đi vào lịch sử.

Có những người lính trở về sau một chuyến đi dài, nhưng cũng có những người đã gửi lại tuổi trẻ của mình nơi biển cả. Vũ Phi Trừ thuộc về những người không trở về. Nhưng nếu nhìn vào lịch sử, chúng ta sẽ thấy rằng ông chưa bao giờ thực sự rời khỏi biển. Tên ông vẫn được nhắc đến cùng HQ-604, cùng những người lính đã hy sinh và cùng câu chuyện về một thế hệ đã đứng lên bảo vệ biển đảo quê hương. Con tàu có thể đã nằm dưới đáy biển, nhưng ký ức về nó vẫn còn trên mặt đất, trong lòng những người Việt Nam hôm nay. Và giữa những con sóng Trường Sa, câu chuyện về người thuyền trưởng Vũ Phi Trừ vẫn được kể lại như một lời nhắc nhở rằng có những người đã ra đi để chủ quyền Tổ quốc được gìn giữ bằng chính máu xương của mình.