NGƯỜI TIỂU ĐOÀN PHÓ TRÊN ĐƯỜNG TRINH SÁT
Nguyễn Như Trang sinh năm 1927, quê tại Cao Xá, Lâm Thao, Phú Thọ. Trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, ông tham gia Trung đoàn 52 Tây Tiến, một đơn vị hoạt động trên địa bàn rừng núi rộng lớn, điều kiện chiến đấu và sinh hoạt hết sức gian khổ.
Trưởng thành trong chiến đấu, Nguyễn Như Trang được giao giữ cương vị Tiểu đoàn phó Tiểu đoàn 150, Trung đoàn 52 Tây Tiến. Ở một đơn vị thường xuyên hoạt động trên những địa bàn hiểm trở, nhiệm vụ của người cán bộ chỉ huy không chỉ là tổ chức chiến đấu mà còn phải trực tiếp nắm tình hình, tìm hiểu địa bàn và bảo đảm an toàn cho đơn vị.
Trong một lần đi trinh sát tại Lạc Sơn, Hòa Bình, Nguyễn Như Trang đã hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ. Sự hy sinh ấy diễn ra trong một nhiệm vụ thầm lặng nhưng có ý nghĩa quan trọng đối với hoạt động của đơn vị, bởi trinh sát luôn là khâu đi trước, giúp người chỉ huy nắm được địa hình, tình hình đối phương và chuẩn bị cho những nhiệm vụ tiếp theo.
Những người lính Tây Tiến năm xưa đã phải chiến đấu giữa núi rừng hiểm trở, vượt qua thiếu thốn và bệnh tật, nhiều khi phải hành quân qua những cung đường mà mỗi bước chân đều tiềm ẩn hiểm nguy. Trong hoàn cảnh ấy, sự hy sinh của Nguyễn Như Trang cũng như nhiều đồng đội khác đã góp phần làm nên truyền thống chiến đấu kiên cường của đơn vị.
Nguyễn Như Trang ra đi năm 1948, khi cuộc kháng chiến còn ở những năm đầu đầy gian nan. Ông không kịp chứng kiến những thắng lợi lớn của cuộc kháng chiến, nhưng những đóng góp và sự hy sinh của người Tiểu đoàn phó vẫn được ghi nhớ trong lịch sử của Trung đoàn 52 Tây Tiến.
Từ Cao Xá, Phú Thọ đến những cánh rừng Lạc Sơn, Hòa Bình, hành trình ngắn ngủi của Nguyễn Như Trang gắn với một thế hệ thanh niên đã lựa chọn con đường chiến đấu vì độc lập dân tộc. Sự hy sinh trong một chuyến trinh sát năm ấy nhắc nhớ về những người đã lặng lẽ đi trước, mở đường cho những thắng lợi của cuộc kháng chiến.



