Người tiểu đoàn trưởng ngã xuống trên tuyến đường số 4
Anh hùng liệt sĩ Lê Lương, tên khai sinh là Lê Văn Lương, là người chỉ huy quân sự trưởng thành từ phong trào cách mạng ở vùng Đông Bắc. Ông đã anh dũng hy sinh trong trận tiến công đồn Nà U ngày 28/10/1947, để lại tấm gương về tinh thần chiến đấu kiên cường và trách nhiệm của người chỉ huy.
Sinh năm 1916 trong một gia đình nông dân tại vùng Đầm Hà, Quảng Ninh, Lê Lương lớn lên trong hoàn cảnh đất nước chịu ách đô hộ của thực dân Pháp. Từ sớm, ông đã chứng kiến những khó khăn của người dân quê hương và dần hình thành ý chí đấu tranh giành độc lập.
Trong giai đoạn 1935–1944, ông tham gia hoạt động cách mạng bí mật tại Đầm Hà, Tiên Yên và Hà Cối. Đến năm 1944, ông tham gia lực lượng vũ trang của Mặt trận Việt Minh, đảm nhiệm công tác quân sự và vũ trang tuyên truyền trên địa bàn từ Đầm Hà đến Móng Cái. Đây là thời kỳ ông tích lũy kinh nghiệm tổ chức lực lượng, vận động quần chúng và chỉ huy chiến đấu.
Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, tình hình vùng Đông Bắc diễn biến phức tạp. Đầu năm 1947, thực dân Pháp tăng cường hoạt động quân sự nhằm kiểm soát những tuyến giao thông quan trọng. Tháng 3/1947, Lê Lương được giao chỉ huy Tiểu đoàn 426, đơn vị thực hiện nhiệm vụ cơ động chiến đấu tại khu vực Đông Bắc.
Dưới sự chỉ huy của ông, đơn vị tham gia nhiều trận đánh, trong đó có trận Mỗ Sơn ở Lục Nam và trận tiến công đồn Tùng Miểng tại Lạng Sơn. Những hoạt động này góp phần ngăn chặn các cuộc tiến công, mở rộng kiểm soát của quân Pháp.
Ngày 28/10/1947, Lê Lương chỉ huy Tiểu đoàn 426 tiến công đồn Nà U, một vị trí quân sự trên tuyến đường số 4. Đây là tuyến giao thông có ý nghĩa chiến lược, kết nối vùng Đông Bắc với khu vực Việt Bắc.
Sau hiệu lệnh tiến công, các chiến sĩ nhanh chóng đánh chiếm giao thông hào, phá những vị trí phòng ngự và thu được vũ khí của đối phương. Tuy nhiên, quân Pháp chống trả quyết liệt, khiến trận đánh diễn ra vô cùng ác liệt. Trong lúc trực tiếp chỉ huy đơn vị chiến đấu, Lê Lương trúng đạn và anh dũng hy sinh khi mới 31 tuổi.
Sự hy sinh của ông để lại niềm tiếc thương sâu sắc trong đồng đội. Để tưởng nhớ người chỉ huy, Tiểu đoàn 426 được mang tên Tiểu đoàn Lê Lương. Tên tuổi ông tiếp tục được lưu giữ trong truyền thống của đơn vị.
Ngày 27/2/2002, Lê Lương được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Cuộc đời ông là minh chứng cho tinh thần tận tụy, lòng dũng cảm và sự hy sinh vì độc lập dân tộc.
