NGƯỜI TIỂU ĐOÀN TRƯỞNG Ở ĐỒNG ĐĂNG

Trong số những nhân chứng trực tiếp trải qua những giờ đầu của cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1979, Nguyễn Xuân Thu là một cái tên được nhiều tài liệu nhắc tới.

Tháng 6/1978, khi ấy ông mang quân hàm Trung úy, giữ chức Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 4, Trung đoàn 2, Sư đoàn 3 – Sao Vàng.

Đơn vị được bố trí phòng ngự tại khu vực Đồng Đăng, một địa bàn trọng yếu của mặt trận Lạng Sơn.

Rạng sáng 17/2/1979, cuộc chiến đấu bắt đầu.

Theo hồi ức của Nguyễn Xuân Thu, khoảng 5 giờ sáng, ông nhận được lệnh đưa Tiểu đoàn 4 vào trạng thái sẵn sàng chiến đấu. Sau đó, liên lạc bị gián đoạn trong khi đơn vị đang phải trực tiếp đối mặt với chiến sự.

Điều đáng nhớ trong câu chuyện của ông là một thời gian dài đơn vị phải chiến đấu trong tình trạng mất liên lạc với cấp trên.

Người chỉ huy phải dựa vào tình hình thực tế để tổ chức lực lượng.

Những người lính phải dựa vào nhau.

Trong những ngày ấy, Đồng Đăng trở thành một trong những điểm nóng của cuộc chiến.

Pháo đài Đồng Đăng trở thành nơi gắn với ký ức của hàng trăm cán bộ, chiến sĩ và người dân.

Nguyễn Xuân Thu đã cùng đơn vị chiến đấu tại khu vực này trong những ngày đầu.

Nhiều năm sau, ông vẫn trở lại Đồng Đăng.

Không phải với tư cách một người chỉ huy.

Mà với tư cách một cựu chiến binh tìm về đồng đội.

Năm 2019, ông cùng hơn 30 cựu chiến binh Tiểu đoàn 4 trở lại pháo đài Đồng Đăng. Những người lính năm xưa đi qua các vị trí cũ, nhớ lại những người đã hy sinh.

Có một điều rất đặc biệt trong những cuộc trở về như vậy.

Chiến trường năm xưa đã thay đổi.

Những người lính cũng đã già.

Nhưng ký ức thì vẫn còn.

Một địa danh có thể thay đổi.

Một trận địa có thể không còn nguyên vẹn.

Nhưng tên của những người đã hy sinh vẫn được nhắc lại.

Đó là cách ký ức lịch sử được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Nguyễn Xuân Thu sau này còn tham gia các hoạt động của cựu chiến binh, trong đó có việc trở lại chiến trường, tưởng niệm đồng đội và chia sẻ ký ức về những ngày tháng năm 1979.

Đối với thế hệ trẻ, câu chuyện của ông không chỉ là câu chuyện về một trận chiến.

Nó là câu chuyện về trách nhiệm của người chỉ huy, về tình đồng đội và về cách những người trở về gìn giữ ký ức của những người không trở về.

Hoa lửa của Nguyễn Xuân Thu là màu của Đồng Đăng – nơi người lính năm xưa chiến đấu, rồi nhiều năm sau trở lại trong lặng lẽ để gọi tên những đồng đội đã nằm lại.

Nguồn: Tiền Phong, VietnamPlus và các tư liệu nhân chứng về mặt trận Đồng Đăng năm 1979.