"Người Tiểu đội trưởng mười cô gái Ngã ba Đồng Lộc – Bông hoa bất tử trên tuyến lửa Trường Sơn"

• Họ và tên: Võ Thị Tần

Mỗi khi nhắc đến Ngã ba Đồng Lộc – "tọa độ lửa" trên tuyến đường Trường Sơn huyền thoại – người Việt Nam lại nhớ đến hình ảnh mười cô gái thanh niên xung phong đã anh dũng hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ. Trong số ấy, Võ Thị Tần, Tiểu đội trưởng Tiểu đội 4, Đại đội 552, là người chị cả luôn bình tĩnh, bản lĩnh và hết lòng vì đồng đội.

Sinh năm 1944 trong một gia đình nông dân ở huyện Can Lộc, Hà Tĩnh, Võ Thị Tần lớn lên giữa những năm tháng đất nước chia cắt. Từ nhỏ, chị đã quen với cuộc sống lao động vất vả và sớm hình thành ý thức trách nhiệm với quê hương. Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt, chị tình nguyện gia nhập lực lượng Thanh niên xung phong với mong muốn góp sức bảo vệ những tuyến đường huyết mạch chi viện cho chiến trường miền Nam.

Năm 1968, Võ Thị Tần được giao làm Tiểu đội trưởng của Tiểu đội 4 gồm mười nữ thanh niên xung phong làm nhiệm vụ tại Ngã ba Đồng Lộc. Đây là một trong những trọng điểm đánh phá ác liệt nhất của không quân Mỹ. Hằng ngày, hàng trăm quả bom dội xuống khu vực này nhằm cắt đứt tuyến vận tải chiến lược. Nhiệm vụ của các chị là san lấp hố bom, dẫn đường cho xe qua, bảo đảm giao thông được thông suốt. Công việc diễn ra trong điều kiện vô cùng nguy hiểm: vừa lấp xong hố bom thì máy bay lại xuất hiện, đất đá chưa kịp lắng thì các chị đã tiếp tục lao ra mặt đường.

Là Tiểu đội trưởng, Võ Thị Tần luôn nhận phần việc khó nhất về mình. Chị động viên đồng đội giữ vững tinh thần, không quản ngày đêm bám trụ nơi tuyến lửa. Trong một bức thư gửi mẹ trước khi hy sinh, chị viết những lời mộc mạc nhưng đầy lạc quan, khẳng định rằng cuộc sống của chị và đồng đội vẫn rất vui vẻ, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ để góp phần thống nhất đất nước. Lá thư ấy ngày nay được lưu giữ như một minh chứng cảm động về lý tưởng sống cao đẹp của tuổi trẻ Việt Nam trong kháng chiến.

Chiều ngày 24 tháng 7 năm 1968, sau nhiều đợt máy bay Mỹ ném bom, Tiểu đội của Võ Thị Tần lại khẩn trương ra hiện trường san lấp hố bom. Khi công việc gần hoàn thành, một loạt bom khác bất ngờ trút xuống. Mười cô gái đều anh dũng hy sinh trong căn hầm trú ẩn nhỏ dưới chân đồi. Người lớn tuổi nhất mới 24 tuổi, người nhỏ tuổi nhất chỉ mới 17. Sự hy sinh của họ đã trở thành biểu tượng bất diệt của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, làm lay động trái tim của hàng triệu người Việt Nam.

Sau chiến tranh, Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho tập thể mười nữ thanh niên xung phong Ngã ba Đồng Lộc. Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh) ngày nay trở thành địa chỉ đỏ thiêng liêng, nơi hàng triệu người dân và đoàn viên, thanh niên từ khắp mọi miền đất nước đến dâng hương tưởng niệm. Hình ảnh Tiểu đội trưởng Võ Thị Tần cùng chín đồng đội mãi mãi là biểu tượng của lòng yêu nước, sự dũng cảm và tinh thần sẵn sàng hiến dâng tuổi xuân cho Tổ quốc.