NGƯỜI TIỂU ĐỘI TRƯỞNG QUẢ CẢM TRÊN CHIẾN TRƯỜNG QUẢNG NAM
Đồng Phước Huyến sinh năm 1946, quê làng Trà Đình, xã Quế Phú, huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam. Xuất thân trong một gia đình nông dân nghèo, cha mẹ mất sớm, ông sớm giác ngộ cách mạng và tham gia hoạt động từ năm 1961. Tháng 3/1965, ông nhập ngũ và trở thành Tiểu đội trưởng thuộc Đại đội 1, Tiểu đoàn 72 bộ đội địa phương tỉnh Quảng Nam. Trong thời gian chiến đấu, ông tham gia 53 trận, thể hiện tinh thần chiến đấu gan dạ, mưu trí, lập nhiều chiến công.
Từ tuổi thiếu niên, Đồng Phước Huyến đã phải trải qua nhiều gian khổ. Cha mẹ mất sớm, cuộc sống thiếu thốn nhưng truyền thống yêu nước của quê hương đã sớm hun đúc trong ông ý chí đứng lên đấu tranh. Năm 1961, khi mới khoảng 15 tuổi, Huyến bắt đầu tham gia hoạt động cách mạng bí mật tại địa phương, sau đó được giao phụ trách một tiểu đội du kích. Chỉ trong 7 tháng đầu chiến đấu, ông cùng đồng đội đã tham gia 15 trận, góp phần bảo vệ cơ sở cách mạng và hỗ trợ phong trào đấu tranh của nhân dân.
Tháng 3/1965, Đồng Phước Huyến nhập ngũ. Trong những trận đánh sau đó, người chiến sĩ trẻ ngày càng thể hiện rõ bản lĩnh của một cán bộ chỉ huy cơ sở. Tại trận Mộc Bài tháng 3/1965, ông xông lên đánh giáp lá cà, tiêu diệt địch và thu vũ khí. Ngày 20/6/1965, trong trận Cầu Ông Bộ, ông cùng tổ mũi nhọn nhiều lần xung phong. Khi được lệnh chuyển hướng tiến công, Huyến nhanh chóng đánh thẳng vào giữa đội hình đối phương, chiếm được một khẩu trung liên, tạo điều kiện để đơn vị tiêu diệt gọn hai trung đội địch trong thời gian ngắn.
Ngày 17/1/1966, trong trận đánh cầu Tam Kỳ, Đồng Phước Huyến được giao nhiệm vụ ở mũi thọc sâu. Trước sự chống trả quyết liệt, ông vẫn kiên quyết xông lên chiếm lô cốt đầu cầu, thu một khẩu trung liên và kiềm chế hỏa lực đối phương, tạo điều kiện cho đơn vị hoàn thành nhiệm vụ. Một tháng sau, tại trận Chồi Sũng, ông vượt qua hàng rào dây thép gai, đánh thẳng vào tung thâm. Dù bị thương hai lần, ông vẫn tiếp tục chiến đấu, tiêu diệt 8 tên địch và mang vũ khí thu được về vị trí tập kết.
Đặc biệt, ngày 17/3/1966, tại trận Núi Giàng, dù vừa từ bệnh viện trở về và sức khỏe còn yếu, Huyến vẫn xung phong tham gia chiến đấu. Được giao phụ trách mũi phó thọc sâu, ông sử dụng 12 quả thủ pháo đánh vào khu chỉ huy và các ổ trung liên của đối phương, góp phần làm tê liệt hỏa lực, tạo điều kiện cho đơn vị nhanh chóng giành thắng lợi. Sau trận đánh, ông còn tổ chức đưa thương binh, tử sĩ ra khỏi trận địa.
Nhưng trận chiến cuối cùng của người tiểu đội trưởng diễn ra vào ngày 26/6/1966. Sau khi phối hợp với đơn vị bạn đánh đồn An Hà, trung đội của Huyến trở về vị trí tập kết thì bị lực lượng Mỹ và quân đội Sài Gòn mở cuộc càn quét lớn, có xe thiết giáp M113 cùng phi pháo yểm trợ.
Trận chiến diễn ra vô cùng ác liệt. Khi lực lượng ta chỉ còn 19 người, Đồng Phước Huyến vẫn bình tĩnh động viên đồng đội kiên quyết chiến đấu. Trong lúc chỉ huy đánh trả, ông bị thương rất nặng, gãy cả hai chân. Biết mình khó có thể sống sót, Huyến vẫn giao nhiệm vụ chỉ huy cho Tiểu đội trưởng Tiểu đội 2 để trận đánh không bị gián đoạn.
Sau một lúc ngất đi, tỉnh lại, ông vẫn nhìn thấy đồng đội đang chiến đấu quyết liệt. Khi một chiếc M113 tiến đến, Huyến dồn hết sức lực còn lại, lợi dụng địa hình, nhoài lên ném thủ pháo vào xe. Chiếc xe bọc thép bốc cháy. Một chiếc khác tiếp tục tiến vào thì bị đồng đội của ông đánh hỏng. Khi chiếc M113 thứ ba lao tới, Huyến tiếp tục dùng quả thủ pháo cuối cùng đánh vào xe, làm xe bị đứt xích và phải dừng lại. Cuộc tiến công của đối phương bị chặn đứng. Đồng Phước Huyến anh dũng hy sinh khi mới 20 tuổi.
Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, ngày 17/9/1967, Đồng Phước Huyến được truy tặng Huân chương Quân công Giải phóng hạng Ba và phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng. Tên ông ngày nay được đặt cho nhiều tuyến đường ở Quảng Nam và Đà Nẵng, như một sự tri ân đối với người chiến sĩ trẻ đã hiến dâng tuổi thanh xuân cho quê hương, đất nước.
Giá trị truyền thống
Câu chuyện về Anh hùng, liệt sĩ Đồng Phước Huyến là biểu tượng của lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm và ý chí chiến đấu đến hơi thở cuối cùng. Dù tuổi đời còn rất trẻ, ông đã nhiều lần xung phong ở những vị trí nguy hiểm nhất, luôn đặt nhiệm vụ và đồng đội lên trên sự an nguy của bản thân.
Sự hy sinh của Đồng Phước Huyến nhắc nhở thế hệ hôm nay về giá trị của lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết và trách nhiệm đối với Tổ quốc. Tuổi thanh xuân của người tiểu đội trưởng Quảng Nam đã hòa vào lịch sử đấu tranh của dân tộc, trở thành một ký ức đẹp về thế hệ những người lính đã sống và chiến đấu hết mình vì quê hương.



