NGƯỜI TIỂU ĐỘI TRƯỞNG TRÊN ĐÈO HẢI VÂN
Nguyễn Bá Dương là Tiểu đội trưởng thuộc lực lượng kháng chiến ở Quảng Nam – Đà Nẵng. Ông đã chiến đấu qua nhiều trận đánh và hy sinh trong trận tiến công Đồn Nhất trên đèo Hải Vân ngày 25-9-1952.
Trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, chiến trường Quảng Nam – Đà Nẵng là một trong những địa bàn diễn ra nhiều trận chiến quyết liệt. Giữa hoàn cảnh ấy, nhiều người con của quê hương đã rời gia đình, tham gia lực lượng kháng chiến và chiến đấu ở những nơi nguy hiểm nhất. Nguyễn Bá Dương là một trong số đó.
Ông sinh năm 1925 tại huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam. Tháng 1-1947, Nguyễn Bá Dương nhập ngũ, bắt đầu cuộc đời của một người lính. Từ một người dân bình thường, ông từng bước trưởng thành qua thực tế chiến đấu và trở thành Tiểu đội trưởng.
Trong những năm đầu kháng chiến, chiến đấu không chỉ đòi hỏi lòng dũng cảm mà còn cần sự bền bỉ. Người lính phải hành quân trong điều kiện thiếu thốn, đối mặt với địa hình hiểm trở và thường xuyên đứng trước nguy hiểm.
Nguyễn Bá Dương đã tham gia nhiều trận đánh.
Năm 1950, trong Chiến dịch Hoàng Diệu, ông cùng đồng đội chiến đấu quyết liệt, đẩy lùi nhiều đợt tiến công của quân Pháp, bảo vệ bến sông để đơn vị hoàn thành việc rút quân. Sau khi nhiệm vụ hoàn thành, ông cùng đồng đội mới nhảy xuống sông, bơi về đơn vị.
Hai năm sau, ông tiếp tục tham gia các trận đánh trong Chiến dịch Quảng Nam – Đà Nẵng Hè – Thu năm 1952.
Ngày 25-9-1952, Nguyễn Bá Dương cùng đơn vị tiến công Đồn Nhất trên đèo Hải Vân.
Đây là trận đánh cuối cùng trong cuộc đời ông.
Trong trận chiến, người Tiểu đội trưởng trực tiếp cùng đồng đội tiến vào vị trí của đối phương. Ông chiến đấu cho đến khi hy sinh.
Nguyễn Bá Dương ra đi khi mới 27 tuổi.
Tuổi đời còn rất trẻ, nhưng những năm tháng quân ngũ đã để lại một dấu ấn sâu đậm trong lịch sử kháng chiến ở miền Trung.
Điều khiến câu chuyện về ông trở nên đáng nhớ không chỉ là trận đánh cuối cùng mà còn là cả quá trình chiến đấu trước đó. Từ năm 1947 đến năm 1952, ông đã trải qua nhiều trận chiến, từng bước trưởng thành từ một người lính trở thành Tiểu đội trưởng.
Cuộc đời Nguyễn Bá Dương là câu chuyện về một thế hệ thanh niên đã đặt nhiệm vụ bảo vệ quê hương lên trên cuộc sống riêng.


