Người tình báo hoạt động ngay trong hàng ngũ đối phương

Phạm Ngọc Thảo sinh năm 1922 trong một gia đình trí thức. Trong kháng chiến chống Pháp, ông tham gia lực lượng cách mạng, từng học Trường Võ bị Trần Quốc Tuấn, làm công tác tình báo và chỉ huy đơn vị chiến đấu.

Sau Hiệp định Genève năm 1954, một nhiệm vụ rất khác được giao cho ông: ở lại miền Nam, hoạt động đơn tuyến trong hàng ngũ đối phương. Không giống những mạng lưới tình báo có hệ thống liên lạc thường xuyên, nhiệm vụ của Phạm Ngọc Thảo đòi hỏi ông phải tạo được vị trí ngay trong chính quyền Sài Gòn và tự xử lý phần lớn tình huống.

Nhờ khả năng giao tiếp, kiến thức quân sự và các mối quan hệ xã hội, Phạm Ngọc Thảo từng bước được tin dùng. Ông trở thành sĩ quan của quân đội Sài Gòn, làm tỉnh trưởng rồi tham gia nhiều vị trí khác nhau. Trong quá trình ấy, ông tìm cách tác động vào những mâu thuẫn nội bộ, khiến bộ máy phía đối phương thêm bất ổn.

Hoạt động của Phạm Ngọc Thảo đặc biệt nguy hiểm vì gần như không thể công khai bất kỳ mối liên hệ nào với cách mạng. Khi tình hình chính trị Sài Gòn biến động mạnh, ông bị truy bắt.

Năm 1965, Phạm Ngọc Thảo bị bắt và hy sinh khi mới 43 tuổi. Trong nhiều năm sau đó, phần lớn công việc thật sự của ông vẫn chưa được công bố rộng rãi. Năm 1995, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Nhân vật Nguyễn Thành Luân trong tiểu thuyết và phim “Ván bài lật ngửa” được xây dựng với cảm hứng từ cuộc đời ông, nhưng đời thực của Phạm Ngọc Thảo còn phức tạp hơn nhiều câu chuyện trên màn ảnh.