NGƯỜI TÌNH BÁO NHÂN DÂN TƯ CANG

Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Tàu (bí danh Tư Cang) là một trong những nhà chỉ huy tình báo xuất sắc bậc nhất của Quân đội nhân dân Việt Nam. Ông là người đứng đầu Cụm tình báo chiến lược H63 – một lưới tình báo huyền thoại hoạt động vô cùng hiệu quả ngay giữa trung tâm đầu não Sài Gòn, nơi chưa một lần bị đứt mạch máu giao liên dù trải qua những giai đoạn khốc liệt nhất của cuộc chiến. Sinh ra tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, ông sớm giác ngộ và tham gia cách mạng từ năm 17 tuổi. Nhờ tư duy nhạy bén, khả năng bắn súng điêu luyện bằng cả hai tay và bản lĩnh can trường, ông được tổ chức tin tưởng giao nhiệm vụ xây dựng và chỉ huy lực lượng tình báo chiến lược tại chiến trường trọng điểm Sài Gòn - Gia Định.

Dấu ấn lớn nhất trong cuộc đời binh nghiệp của ông là vai trò Cụm trưởng H63, trực tiếp chỉ đạo hai điệp viên chiến lược lừng danh là Phạm Xuân Ẩn (Hai Trung) và Tám Thảo. Dưới sự điều hành khoa học và nghiêm ngặt của ông Nguyễn Văn Tàu, cụm H63 đã thu thập được khối lượng tài liệu mật khổng lồ về các kế hoạch chiến tranh của Mỹ, từ chiến lược "Chiến tranh đặc biệt", "Chiến tranh cục bộ" cho đến các báo cáo tình hình quân sự tối mật. Để duy trì mạch thông tin này, ông đã tổ chức một hệ thống giao liên mật tinh vi kết nối giữa nội đô Sài Gòn và căn cứ lòng đất Địa đạo Củ Chi. Suốt gần 15 năm tác chiến, dù đối phương liên tục mở các cuộc càn quét lớn và huy động các mạng lưới mật vụ dày đặc, lưới tình báo của ông vẫn đứng vững, bảo toàn lực lượng một cách ngoạn mục. 

Không chỉ ngồi ở phòng chỉ huy, ông Tư Cang còn trực tiếp dấn thân vào những điệp vụ đầy hiểm nguy trong lòng nội đô. Năm 1966, nhận chỉ thị của cấp trên, ông mang hàm Thiếu tá bí mật "vào thành", diễn vỏ bọc của một gia sư, một kế toán để trực tiếp tiếp cận, kết nối đường dây với điệp viên Phạm Xuân Ẩn. Trong cuộc Tổng tiến công Xuân Mậu Thân 1968, ông là người trực tiếp chỉ huy mũi tình báo, biệt động tấn công đánh chiếm và làm chủ Đài phát thanh Sài Gòn. Suốt những năm tháng làm tình báo chiến lược, ông luôn sống trong trạng thái "hai thế giới đối lập": ban ngày khoác lên mình diện mạo phong lưu của giới thượng lưu Sài Gòn, ban đêm lại trở về căn cứ ngủ hầm, ăn măng tre chịu đói khát. Triết lý sống của ông khi làm nhiệm vụ vô cùng đanh thép: "Làm tình báo phải xác định bốn chữ: Coi như chết rồi!" để giữ trọn lòng trung thành tuyệt đối với Tổ quốc. 

Chiến tranh kết thúc, trưa ngày 30 tháng 4 năm 1975, trên chiếc xe Jeep tiến vào nội đô giải phóng, Đại tá Nguyễn Văn Tàu đã tranh thủ ghé về ngôi nhà cũ tại thị xã Bà Rịa. Đó là cuộc đoàn tụ lịch sử lấy đi nhiều nước mắt sau 28 năm ông biệt tích làm nhiệm vụ bí mật. Người vợ ở quê nhà ngỡ ngàng vì tưởng chồng đã hy sinh, còn người con gái lớn lên chưa từng một lần biết mặt cha. Trở về với cuộc sống đời thường, ông tiếp tục cống hiến bằng ngòi bút qua các tác phẩm hồi ký giá trị như "Sài Gòn Mậu Thân 1968", "Tình báo kể chuyện", "Nước mắt ngày gặp mặt" nhằm lưu giữ ký ức cho thế hệ mai sau. Nhân cách cao đẹp, sự mưu trí quả cảm của ông cùng cụm tình báo H63 mãi mãi là một huyền thoại sáng ngời, một biểu tượng vĩ đại của ngành Tình báo Quốc phòng Việt Nam.