Người trí thức dùng báo chí và diễn thuyết để đánh thức thanh niên Nam Kỳ

Nguyễn An Ninh sinh ngày 15/9/1900 tại Long Thượng, Cần Giuộc, thuộc vùng Nam Kỳ. Ông xuất thân trong một gia đình trí thức yêu nước. Cha ông là Nguyễn An Khương, một nhà Nho có tư tưởng yêu nước.

Từ nhỏ, Nguyễn An Ninh được học hành khá đầy đủ. Ông từng học tại các trường Pháp – Việt ở Nam Kỳ, sau đó ra Hà Nội học và tiếp tục theo ngành luật tại Đại học Đông Dương.

Sau thời gian học tập ở Pháp, năm 1923, Nguyễn An Ninh trở về Nam Kỳ.

Khác với nhiều nhà hoạt động cùng thời, ông lựa chọn sử dụng báo chí và diễn thuyết như một phương tiện để truyền bá tư tưởng.

Ngày 25/1/1923, ông có bài diễn thuyết trước đông đảo thanh niên và trí thức Sài Gòn. Nội dung các bài nói chuyện tập trung vào vấn đề học thức, thanh niên và tương lai của dân tộc.

Nguyễn An Ninh kêu gọi thanh niên thoát khỏi những tư tưởng bảo thủ và chủ động tiếp nhận kiến thức mới. Đồng thời, ông phê phán chính sách cai trị của thực dân Pháp. Những bài diễn thuyết của ông thu hút sự chú ý của đông đảo thanh niên Nam Kỳ.

Sau đó, Nguyễn An Ninh tham gia hoạt động báo chí. Ông từng tự tổ chức việc in ấn và trực tiếp phát hành báo tại Sài Gòn.

Một hình ảnh thường được nhắc đến là ông mặc áo bà ba, đi guốc gỗ và trực tiếp bán báo trên đường phố Sài Gòn. Những hoạt động công khai ấy giúp ông trở thành một gương mặt nổi bật trong phong trào yêu nước của thanh niên Nam Kỳ.

Năm 1926, ông bị chính quyền thực dân bắt và kết án tù.

Sau khi được thả, ông tiếp tục hoạt động. Ông thành lập Thanh niên Cao vọng Đảng và tiếp tục liên hệ với những lực lượng yêu nước khác.

Năm 1928, ông lại bị bắt. Sau khi ra tù năm 1931, ông tiếp tục tham gia hoạt động chính trị và báo chí.

Đến năm 1932, Nguyễn An Ninh cùng Nguyễn Văn Tạo thành lập tờ báo La Lutte. Tờ báo trở thành một diễn đàn chính trị có ảnh hưởng ở Sài Gòn và Nam Kỳ.

Những năm cuối đời, Nguyễn An Ninh tiếp tục bị chính quyền thuộc địa bắt giam.

Ông bị đưa đi Côn Đảo và mất tại đây ngày 14/8/1943.

Nguyễn An Ninh không phải là một vị tướng hay người trực tiếp chỉ huy một trận đánh. Đóng góp nổi bật của ông nằm ở hoạt động tư tưởng, báo chí và vận động thanh niên.

Ông tin rằng muốn thay đổi xã hội cần nâng cao nhận thức của con người. Vì vậy, ông đặc biệt quan tâm đến giáo dục, văn hóa và vai trò của thế hệ trẻ.

Câu chuyện của Nguyễn An Ninh cho thấy phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX không chỉ diễn ra bằng các cuộc nổi dậy vũ trang. Báo chí, diễn thuyết, giáo dục và hoạt động chính trị cũng trở thành những phương thức đấu tranh quan trọng.

Ông dành phần lớn cuộc đời cho những hoạt động ấy và nhiều lần phải chịu cảnh tù đày.

Nguyễn An Ninh qua đời trước Cách mạng Tháng Tám hai năm. Ông không chứng kiến ngày đất nước giành chính quyền năm 1945, nhưng những hoạt động của ông trong nhiều năm đã góp phần tạo nên một thế hệ thanh niên Nam Kỳ có ý thức mạnh mẽ hơn về vấn đề độc lập và tương lai dân tộc.