Người trí thức rời giảng đường, đi theo tiếng gọi kháng chiến

Có những người dành cả cuộc đời để theo đuổi tri thức, nhưng cũng có những người sẵn sàng rời bỏ những điều kiện nghiên cứu thuận lợi để mang tri thức phục vụ đất nước.

Giáo sư, Bác sĩ Đặng Văn Ngữ là một trong những trí thức như thế.

Sau nhiều năm học tập và nghiên cứu tại Nhật Bản, năm 1949, ông trở về Việt Nam theo lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, mang theo hành trang đặc biệt: kiến thức y học, lòng yêu nước và những giống nấm Penicillium mà ông đã nghiên cứu tại Nhật Bản. Ông vượt qua một hành trình dài từ Thái Lan, qua Lào và vượt Trường Sơn để trở về chiến khu Việt Bắc, tham gia cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Trong những năm tháng kháng chiến gian khổ ấy, điều kiện y tế vô cùng thiếu thốn, thuốc men khan hiếm, thương binh cần được điều trị. Từ những phòng thí nghiệm đơn sơ giữa núi rừng Việt Bắc, Giáo sư Đặng Văn Ngữ đã nghiên cứu và tổ chức sản xuất Penicillin, đặc biệt là “nước lọc Penicillin”, góp phần phục vụ điều trị thương binh trên các chiến trường.

Sau ngày hòa bình lập lại, ông tiếp tục dành tâm huyết cho sự nghiệp xây dựng nền y học nước nhà, đào tạo cán bộ và đặt nền móng quan trọng cho ngành Ký sinh trùng, đặc biệt là công tác nghiên cứu và phòng chống sốt rét.

Rồi khi đất nước bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ, người thầy thuốc – nhà khoa học ấy một lần nữa không chọn đứng ngoài chiến trường. Ông trực tiếp đi vào những vùng rừng núi, nơi bộ đội đang phải đối mặt với bệnh sốt rét, để nghiên cứu và tìm kiếm những giải pháp phòng chống căn bệnh nguy hiểm này.

Từ phòng thí nghiệm đến chiến trường, từ nghiên cứu khoa học đến những nơi gian khổ nhất, con đường ông lựa chọn luôn hướng về một mục tiêu: đem tri thức phục vụ Nhân dân và bảo vệ sức khỏe những người đang chiến đấu vì Tổ quốc.

Và cũng chính tại chiến trường năm 1967, Giáo sư, Bác sĩ Đặng Văn Ngữ đã hy sinh khi đang thực hiện nhiệm vụ.

Một cuộc đời đi qua hai cuộc kháng chiến. Một cuộc đời mà ở đó, khoa học không tách rời trách nhiệm với đất nước, và người thầy thuốc không chỉ chữa bệnh trong phòng khám, mà sẵn sàng mang tri thức của mình đến nơi gian khó nhất.