Người trinh sát ở Vườn Điều

Đối với lực lượng cách mạng, chốt Vườn Điều nằm ở vị trí quan trọng vì nó gây khó khăn cho việc đi lại, liên lạc và tiếp tế trong khu căn cứ Lòng Chảo Phước An - Long Thọ.

Đầu tháng 12-1967, Bộ Tư lệnh Quân khu 7 giao Sư đoàn 5 tổ chức đánh chốt Vườn Điều. Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 4 được giao phối hợp với Đại đội 240 Nhơn Trạch thực hiện nhiệm vụ.

Huỳnh Văn Thành khi ấy là trinh sát của Tiểu đoàn 2. Ông cùng Nguyễn Văn Hùng và Phan Thanh Việt được giao nhiệm vụ điều nghiên địa hình, địa vật của căn cứ.

Trong khoảng nửa tháng, tổ trinh sát nhiều lần tiếp cận khu vực chốt. Cùng với sự hướng dẫn của lực lượng địa phương, họ tìm hiểu đường đi, địa hình, vị trí hàng rào, công sự và cách bố trí lực lượng bên trong.

Kết quả điều nghiên được thể hiện thành sơ đồ tác chiến chi tiết. Chốt Vườn Điều có khu trung tâm rộng khoảng 4-5 hécta, bên trong bố trí sở chỉ huy ở giữa, hai bên là hai trại lính cùng hệ thống hầm hào. Phía ngoài có nhiều lớp hàng rào kẽm gai.

Tuy nhiên, chỉ một vài ngày trước khi trận đánh diễn ra, đối phương đưa thêm ba xe tăng M41 vào bố trí bên trong căn cứ và giấu dưới công sự. Sự thay đổi này không được phát hiện trong quá trình điều nghiên.

21 giờ ngày 20-12-1967, khi đối phương đang tập trung xem phim, lực lượng tiến công bắt đầu nổ súng. Một mũi trinh sát tiềm nhập và dùng mìn ĐH8 phá cửa mở đường, sau đó các mũi bộ binh tiến vào khu trung tâm.

Nhưng những chiếc M41 đã trở thành yếu tố bất ngờ. Xe tăng cùng hỏa lực trong căn cứ phản kích mạnh. Pháo sáng được bắn lên, trực thăng sử dụng rocket đánh xuống đội hình tiến công.

Trận đánh kéo dài đến khoảng 3 giờ sáng 21-12 thì lực lượng tiến công phải dừng lại do thương vong lớn.

Huỳnh Văn Thành sau này trở thành một trong những nhân chứng trực tiếp kể lại quá trình điều nghiên và trận đánh Vườn Điều. Câu chuyện của ông cho thấy trong chiến tranh, một thay đổi nhỏ trong bố trí phòng thủ cũng có thể ảnh hưởng rất lớn đến kết quả của một trận đánh.

Ngày nay, khu vực Vườn Điều thuộc địa bàn xã Long Thọ, Nhơn Trạch. Nơi từng là căn cứ quân sự năm xưa đã thay đổi hoàn toàn, nhưng ký ức về trận đánh đêm 20-12-1967 vẫn được lưu giữ tại địa phương