NGƯỜI TRỞ VỀ

Ba mươi, bốn mươi, rồi hơn năm mươi năm.

Một cựu chiến binh trở lại Thành cổ.

Ông bước rất chậm.

Không phải vì tuổi già.

Mà vì mỗi bước chân đều đánh thức một ký ức.

Ngày trước, nơi đây là chiến trường.

Bây giờ là cỏ xanh.

Ngày trước, ông nghe tiếng pháo.

Bây giờ nghe tiếng chim.

Ngày trước, ông đi cùng rất nhiều người.

Bây giờ ông đi một mình.

Ông đứng trước đài tưởng niệm.

Không nói gì.

Một người trong đoàn hỏi:

“Bác có nhớ đồng đội không?”

Ông gật đầu.

“Nhớ.”

Chỉ một chữ.

Nhưng trong chữ ấy có thể là cả một đời người.

Ông nhớ người nằm bên trái.

Nhớ người nằm bên phải.

Nhớ người từng đưa ông một ngụm nước.

Nhớ người đã cười trước khi trận đánh bắt đầu.

Nhớ những cái tên mà thời gian đã làm nhòe.

Nhưng ông không quên khuôn mặt.

Thành cổ hôm nay đã được phục dựng và trở thành một không gian tưởng niệm, trong đó có đài tưởng niệm, bảo tàng và các địa điểm gắn với sự kiện 81 ngày đêm.

Ông đi qua những bức tường.

Đưa tay chạm vào lớp gạch.

Một lúc lâu sau, ông nói:

“Ngày ấy chúng tôi còn trẻ lắm.”

Rồi ông im lặng.

Có lẽ ông đang nghĩ về những người không thể trở về.

Những người đã mãi mãi ở lại tuổi hai mươi.

Ông sống tiếp phần đời của họ.

Có con.

Có cháu.

Có những ngày bình yên.

Nhưng trong lòng ông luôn có một khoảng trống.

Khoảng trống ấy không cần lấp đầy.

Bởi đó là nơi ông dành cho đồng đội.

Trước khi rời Thành cổ, ông quay lại nhìn lần cuối.

Nắng chiều trải lên những bức tường.

Ông mỉm cười.

Có lẽ lần trở về này không phải để đau buồn.

Mà để nói với những người nằm lại rằng:

“Đất nước đã hòa bình rồi. Các cậu có thể yên nghỉ.”