NGƯỜI TRỞ VỀ MANG THEO KÝ ỨC VỀ ĐỒNG ĐỘI

Có những người bước ra khỏi chiến tranh nhưng chưa bao giờ thực sự rời khỏi những năm tháng ấy. Với ông Trần Xuân Điểm(sinh năm 1950), người cựu chiến binh ở tổ dân phố 14, thị trấn Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh, ký ức về chiến trường không chỉ nằm trong những kỷ vật đã cũ hay những câu chuyện được kể lại. Nó hiện diện trong công việc ông làm mỗi ngày: lặng lẽ quét từng chiếc lá, nhặt từng cọng rác quanh khu tưởng niệm các anh hùng, liệt sĩ và thắp một nén hương cho những người đồng đội đã mãi mãi nằm lại. Ở tuổi xế chiều, ông vẫn đều đặn làm công việc ấy như một lời hẹn với những người đã không thể trở về.

Lên đường khi tuổi đời còn rất trẻ

Năm 1968, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn cam go, ác liệt, chàng trai Trần Xuân Điểm khi ấy mới ở tuổi đôi mươi đã lên đường nhập ngũ.

Theo tiếng gọi của Tổ quốc, ông được tham gia chiến đấu tại mặt trận Trị Thiên - Huế. Rời quê hương, ông cùng những người đồng đội bước vào cuộc chiến với hành trang của tuổi trẻ và lòng quyết tâm. Khi ấy, phía trước là những ngày tháng chiến đấu đầy gian khổ, còn phía sau là quê nhà, gia đình và những người thân yêu đang mong ngóng ngày người lính trở về. Những năm tháng ở chiến trường đã để lại trong ông những ký ức không thể phai mờ. Ở đó có tình đồng đội, có những trận chiến khốc liệt và cũng có những người bạn đã gửi lại tuổi xuân nơi chiến trường.

Trận chiến ở Dốc Chè

Một trong những ký ức mà ông Trần Xuân Điểm không thể quên là trận chiến xảy ra vào trưa ngày 3/5/1969 tại Dốc Chè. Khi ấy, đơn vị của ông giáp mặt với một đại đội biệt kích Mỹ. Trong cuộc chiến đấu, ông bị thương ở vai. Sau đó, ông được điều chuyển ra Bắc để điều trị. Vết thương ấy tưởng như chỉ là một phần của quá khứ, nhưng nhiều năm sau, nó vẫn còn hiện diện trong cơ thể ông.Sau hai lần phẫu thuật, các bác sĩ vẫn không thể lấy viên đạn ra khỏi người do vị trí khó. Ông quyết định sống cùng nó như một phần của cơ thể mình. Với ông, đó cũng là một cách để ghi nhớ những năm tháng đã sống và chiến đấu nơi chiến trường. Có lẽ, với một người lính từng đi qua chiến tranh, vết thương không chỉ nằm trên cơ thể. Nó còn nằm trong ký ức, nằm trong những cái tên của đồng đội và nằm trong những câu chuyện mà mỗi lần nhớ lại, lòng người vẫn không khỏi nghẹn ngào.

Người trở về và những người ở lại

Ông Trần Xuân Điểm may mắn trở về sau chiến tranh.Nhưng bên cạnh niềm vui đoàn tụ là một nỗi đau mà những người lính trở về thường phải mang theo suốt cuộc đời: có quá nhiều đồng đội đã không thể trở lại quê hương. Những người từng cùng ông chiến đấu, từng sát cánh bên nhau giữa những ngày tháng khốc liệt, có người đã nằm lại nơi chiến trường. Vì thế, khi trở về cuộc sống đời thường, ông luôn đau đáu về những người đồng đội đã hy sinh. Ông từng chia sẻ rằng mình là người may mắn bởi đã được trở về, còn nhiều đồng đội thì không.Chính suy nghĩ ấy đã thôi thúc ông làm một việc tưởng như rất nhỏ nhưng được ông duy trì bằng tất cả sự chân thành: chăm sóc nơi tưởng niệm những người đã khuất.

“Không ai giao, không ai trả công”

Nhiều năm trở lại đây, hình ảnh ông Điểm với chiếc chổi trên tay đã trở nên quen thuộc với người dân quanh khu vực tiểu công viên và nhà bia tưởng niệm ở Cẩm Xuyên.Mỗi ngày, ông đều tranh thủ thời gian để quét dọn, nhặt rác, làm sạch khu vực quanh nơi tưởng niệm. Công việc ấy không có ai thuê ông cũng chẳng có ai trả công, nhưng ông vẫn làm. Theo lời ông, trong một lần đi thể dục, nhìn thấy rác và lá cây phủ quanh khu vực công viên, đặc biệt là khu vực nhà bia tưởng niệm, ông cảm thấy không yên lòng. Từ đó, ông bắt đầu tự mình dọn dẹp và công việc ấy dần trở thành việc làm thường ngày. Có những ngày trời nắng, có những ngày mưa có những ngày sức khỏe không được tốt nhưng ông vẫn cố gắng duy trì công việc.Bởi với ông, đây không đơn thuần là việc làm sạch một công viên mà đó là cách ông chăm sóc một nơi mà ông tin rằng những người đồng đội của mình luôn hiện diện trong ký ức.

Một nén hương cho người đã khuất

Không chỉ quét dọn, vào ngày mùng Một và ngày Rằm hằng tháng, ông còn tự bỏ tiền mua hương, hoa, bánh kẹo và trái cây để dâng lên các anh hùng, liệt sĩ tại khu tưởng niệm. Mỗi tháng, ông dành một phần tiền lương hưu cho công việc này. Có những thời điểm, khoản tiền ông bỏ ra khoảng 1,5 triệu đồng mỗi tháng. Một người ở tuổi xế chiều hoàn toàn có thể lựa chọn cho mình một cuộc sống bình yên, nghỉ ngơi bên gia đình nhưng ông Điểm lại chọn cách tiếp tục làm một điều gì đó cho cộng đồng.Ông không coi mình đang làm một việc lớn, chỉ đơn giản là ông muốn nơi những người đã hy sinh được tưởng niệm phải luôn sạch sẽ, trang nghiêm.

“Đồng đội tôi nhiều người đã nằm xuống.”

Có lẽ, chỉ một câu nói như vậy cũng đủ để hiểu vì sao ông vẫn kiên trì với công việc của mình.

Từ người lính năm xưa đến người cựu chiến binh hôm nay

Chiến tranh đã lùi xa người lính trẻ Trần Xuân Điểm năm nào giờ đã trở thành một cựu chiến binh ở tuổi xế chiềunhưng phẩm chất của người lính dường như vẫn còn nguyên vẹn. Ngày trước, ông chiến đấu vì đồng đội, vì quê hương, vì Tổ quốc.

Ngày hôm nay, ông tiếp tục sống có trách nhiệm với cộng đồng, giữ gìn nơi tưởng niệm những người đã hy sinh.Việc làm của ông đã nhận được sự trân trọng của người dân địa phương. Chính quyền thị trấn Cẩm Xuyên cũng ghi nhận ông là một cựu chiến binh gương mẫu, tận tụy; ông đã được tặng giấy khen cho những việc làm ý nghĩa của mình. Nhưng có lẽ, điều khiến ông vui nhất không phải là những tờ giấy khen mà đó là mỗi ngày được nhìn thấy khu tưởng niệm sạch sẽ, được thắp một nén hương, được đứng trước những cái tên của những người đã nằm lại và tự nhủ rằng: những người đồng đội ấy vẫn được nhớ đến.

Ký ức sống mãi

Có những người trở về từ chiến tranh bằng những tấm huân chương.

Có những người trở về với những vết thương trên cơ thể.

Có những người trở về và mang theo cả một khoảng trời ký ức về những đồng đội đã không còn.

Ông Trần Xuân Điểm là một trong những người như thế.

Ông không kể nhiều về những gì mình đã làm.

Ông cũng không nói mình đã hy sinh bao nhiêu.

Ông chỉ lặng lẽ làm công việc của mình.

Sáng sớm, khi nhiều người còn đang chìm trong giấc ngủ, ông đã có mặt ở công viên. Chiều xuống, ông lại trở lại với chiếc chổi và những dụng cụ quen thuộc.

Một ngày.

Hai ngày.

Một tháng.

Rồi nhiều năm.

Việc làm ấy cứ thế tiếp diễn, có thể đối với người khác, đó chỉ là việc quét dọn, nhưng với ông, mỗi chiếc lá được nhặt lên, mỗi cọng rác được thu gom, mỗi nén hương được thắp xuống đều là một lời tri ân gửi đến những người đồng đội đã hy sinh. Thời gian có thể làm những người lính năm xưa già đi, có thể làm những bức ảnh chiến trường phai màu, có thể khiến những con đường năm nào đổi thay. Nhưng có một thứ không dễ phai mờ: ký ức về những người đã hy sinh cho Tổ quốc.

Câu chuyện của ông Trần Xuân Điểm vì thế không chỉ là câu chuyện về một người cựu chiến binh, đó còn là câu chuyện về lòng biết ơn, về tình đồng đội, về cách một người lính tiếp tục sống phần đời còn lại để nhắc nhớ mọi người rằng phía sau cuộc sống bình yên hôm nay là những năm tháng tuổi trẻ của biết bao con người đã cống hiến và hy sinh. Ông Điểm từng là một người lính “vào sinh ra tử”.

Hôm nay, ông không còn cầm súng, không còn ở chiến trường, nhưng trong trái tim người lính ấy vẫn còn một nhiệm vụ chưa bao giờ kết thúc:

Giữ cho ký ức về đồng đội luôn được sạch trong, trang nghiêm và sống mãi với thời gian.

Và có lẽ, đó chính là cách giản dị nhất mà một người trở về từ thời hoa lửa có thể nói với những người đã nằm lại:

“Tôi vẫn nhớ các đồng chí.”