NGƯỜI TRỞ VỀ PHƯƠNG ĐÔNG – HÀNH TRÌNH ĐƯA CON ĐƯỜNG CÁCH MẠNG VỀ VIỆT NAM

Sau nhiều năm hoạt động ở châu Âu và Liên Xô, Nguyễn Ái Quốc đứng trước một câu hỏi mới.

Người đã tìm thấy con đường mà mình tin tưởng.

Đã tiếp xúc với phong trào cách mạng quốc tế.

Đã nghiên cứu về vấn đề dân tộc và thuộc địa.

Nhưng một con đường dù đúng đến đâu cũng không thể thay đổi một đất nước nếu nó chỉ nằm trên những trang sách.

Phải đưa nó trở về với những người Việt Nam đang sống dưới chế độ thuộc địa.

Và đó là lý do năm 1924, Nguyễn Ái Quốc rời Liên Xô để đến Quảng Châu, Trung Quốc.

Đây là một bước chuyển rất quan trọng trong cuộc đời hoạt động của Người.

Nếu những năm trước là hành trình đi tìm đường, thì từ đây, Nguyễn Ái Quốc bắt đầu một giai đoạn chuẩn bị lực lượng để thực hiện con đường ấy.

Quảng Châu khi đó là một trung tâm chính trị quan trọng của Trung Quốc. Nhiều nhà cách mạng hoạt động tại đây, trong đó có những người Việt Nam đang tìm kiếm con đường giải phóng dân tộc.

Nguyễn Ái Quốc đến Quảng Châu vào cuối năm 1924.

Người không trở về Việt Nam ngay lập tức.

Tại sao?

Bởi Người hiểu rằng một cuộc cách mạng không thể chỉ dựa vào một cá nhân.

Muốn thay đổi đất nước, cần có con người.

Cần có những người hiểu được mục tiêu.

Cần có tổ chức.

Cần có cán bộ.

Và quan trọng nhất, cần đưa tư tưởng cách mạng đến với quần chúng.

Vì thế, Nguyễn Ái Quốc bắt đầu một công việc mà sau này có ý nghĩa đặc biệt đối với cách mạng Việt Nam:

đào tạo những thanh niên Việt Nam yêu nước.

Năm 1925, tại Quảng Châu, Người thành lập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên.

Đây không đơn thuần là một tổ chức tập hợp những người có lòng yêu nước.

Nguyễn Ái Quốc muốn xây dựng một lực lượng có tổ chức và có định hướng chính trị rõ ràng.

Người mở các lớp huấn luyện.

Trong những lớp học ấy, Người giảng về cách mạng, về tổ chức, về vai trò của quần chúng và về con đường giải phóng dân tộc.

Những thanh niên Việt Nam đến với Người mang theo nhiều xuất phát điểm khác nhau.

Có người từng tham gia các phong trào yêu nước.

Có người mới bắt đầu tìm hiểu về cách mạng.

Nhưng qua quá trình học tập, họ dần trở thành những người hoạt động cách mạng có tổ chức.

Một số người sau này trở thành những cán bộ quan trọng của cách mạng Việt Nam.

Nguyễn Ái Quốc cũng đặc biệt coi trọng việc viết và truyền bá tư tưởng.

Người tham gia xuất bản báo Thanh Niên từ năm 1925.

Tờ báo trở thành một phương tiện quan trọng để truyền bá tư tưởng cách mạng về Việt Nam.

Những bài viết không chỉ được đọc ở Quảng Châu.

Chúng được tìm cách đưa về trong nước.

Từ đó, những tư tưởng mới bắt đầu đến với nhiều thanh niên Việt Nam.

Nhưng Nguyễn Ái Quốc hiểu rằng chỉ viết báo là chưa đủ.

Người còn phải xây dựng một lực lượng có khả năng hoạt động thực tế.

Vì vậy, Người đặc biệt chú trọng đến việc đào tạo cán bộ.

Những lớp huấn luyện tại Quảng Châu không có điều kiện giống một trường học hiện đại.

Không có phòng học tiện nghi.

Không có đầy đủ giáo trình.

Nhưng có một thứ rất quan trọng:

những người trẻ tuổi đang khao khát tìm kiếm một con đường cho đất nước.

Nguyễn Ái Quốc truyền đạt cho họ những kiến thức về lý luận cách mạng, phương pháp tổ chức và cách vận động quần chúng.

Những bài giảng sau này được tập hợp thành tác phẩm “Đường Kách mệnh”, xuất bản năm 1927.

Đây là một trong những tác phẩm quan trọng của Nguyễn Ái Quốc trong giai đoạn chuẩn bị về tư tưởng và tổ chức cho cách mạng Việt Nam.

Trong đó, Người nhấn mạnh một vấn đề đặc biệt:

Cách mạng không phải công việc của một vài người.

Muốn cách mạng thành công phải có lực lượng của quần chúng.

Đó là một nhận thức rất quan trọng.

Bởi Nguyễn Ái Quốc hiểu rằng những người yêu nước có thể khởi xướng một phong trào, nhưng nếu phong trào không gắn với đông đảo nhân dân thì rất khó tạo ra sự thay đổi căn bản.

Vì vậy, Người không chỉ tìm kiếm những người tài giỏi.

Người muốn xây dựng một lực lượng có tổ chức và gắn bó với nhân dân.

Đây cũng là điểm khiến giai đoạn Quảng Châu khác với những năm Nguyễn Ái Quốc hoạt động tại châu Âu.

Ở châu Âu, Người chủ yếu hoạt động trên trường quốc tế, viết báo, đấu tranh về vấn đề thuộc địa và tham gia phong trào cộng sản.

Ở Quảng Châu, Người bắt đầu trực tiếp chuẩn bị cho cách mạng Việt Nam.

Tư tưởng phải được đưa vào tổ chức.

Tổ chức phải đào tạo con người.

Con người phải trở về trong nước.

Và từ đó, phong trào cách mạng dần phát triển.

Những hoạt động của Nguyễn Ái Quốc trong giai đoạn này có ảnh hưởng lớn đến phong trào cách mạng Việt Nam cuối những năm 1920.

Nhiều thanh niên được đào tạo tại Quảng Châu sau này trở về nước, hoạt động trong các tổ chức cách mạng và trở thành những nhân vật quan trọng.

Nhưng con đường ấy cũng không hề bằng phẳng.

Nguyễn Ái Quốc luôn phải hoạt động trong điều kiện bí mật.

Chính quyền thực dân Pháp theo dõi rất sát các hoạt động cách mạng.

Việc liên lạc giữa Quảng Châu và Việt Nam cũng gặp nhiều khó khăn.

Một người bị bắt có thể khiến cả mạng lưới bị lộ.

Một tài liệu bị phát hiện có thể khiến nhiều người gặp nguy hiểm.

Nhưng Nguyễn Ái Quốc vẫn tiếp tục.

Người hiểu rằng nếu không chuẩn bị từ sớm, khi thời cơ xuất hiện, cách mạng sẽ không có đủ lực lượng để hành động.

Và chính vì vậy, những năm tháng ở Quảng Châu có thể được xem như một giai đoạn “gieo hạt”.

Những tư tưởng cách mạng được gieo vào một thế hệ thanh niên.

Những tổ chức đầu tiên được xây dựng.

Những cán bộ được đào tạo.

Những tài liệu được viết.

Những tờ báo được xuất bản.

Tất cả đều âm thầm diễn ra, nhưng dần tạo thành một nền tảng.

Đến năm 1930, Nguyễn Ái Quốc chủ trì Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản, dẫn tới sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Nhìn lại từ thời điểm ấy, chúng ta có thể thấy rõ ý nghĩa của những năm tháng Nguyễn Ái Quốc hoạt động ở Quảng Châu.

Nếu năm 1911 Người rời Việt Nam với hai bàn tay gần như trắng và một câu hỏi lớn, thì đến cuối những năm 1920, Người đã có một mạng lưới cán bộ, một hệ thống truyền bá tư tưởng và những cơ sở tổ chức quan trọng cho cách mạng Việt Nam.

Đó là một hành trình từ tìm kiếm đến chuẩn bị.

Từ một người đi tìm đường đến một người chuẩn bị lực lượng cho con đường ấy.

Và có một điều rất đáng chú ý:

Nguyễn Ái Quốc không vội trở về Việt Nam ngay sau khi tìm thấy con đường cách mạng.

Người dành thời gian chuẩn bị.

Bởi Người hiểu rằng một cuộc cách mạng muốn thành công không chỉ cần lòng nhiệt huyết, mà cần tổ chức, cán bộ, lý luận và sự gắn bó với quần chúng.

Năm 1924, Người đến Quảng Châu.

Năm 1925, Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên được thành lập.

Những lớp huấn luyện bắt đầu.

Báo Thanh Niên ra đời.

“Đường Kách mệnh” được xuất bản.

Và đến năm 1930, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời.

Những sự kiện ấy không đứng riêng lẻ.

Chúng nối tiếp nhau như những mắt xích.

Mỗi bước chuẩn bị đều hướng đến một mục tiêu lớn hơn: đưa cách mạng Việt Nam từ những hoạt động rời rạc trở thành một phong trào có tổ chức.

Và đó chính là ý nghĩa lớn nhất của hành trình Nguyễn Ái Quốc trở về phương Đông.

Người đã đi rất xa để tìm đường.

Nhưng cuối cùng, điều Người muốn tìm không phải là một nơi để sống.

Người muốn tìm một con đường để trở về.

Và khi trở về với cách mạng Việt Nam, Người không trở về với đôi bàn tay của một người lữ khách.

Người trở về với những điều đã học được từ thế giới, với một hệ tư tưởng, với kinh nghiệm hoạt động và với quyết tâm xây dựng lực lượng cho dân tộc mình.

Hành trình ra đi năm 1911 bắt đầu bằng một con tàu. Nhưng hành trình trở về với cách mạng Việt Nam lại bắt đầu bằng những con người được Nguyễn Ái Quốc đào tạo ở Quảng Châu.