NGƯỜI TRỞ VỀ SAU TIẾNG SÚNG
Con đường làng sau chiến tranh vẫn còn lổn nhổn đá sỏi. Những hàng tre hai bên đã xanh trở lại, nhưng gốc cây còn loang lổ vết đạn. Trên con đường ấy, Quang chống nạng bước chậm từng bước, ba lô cũ đeo sau lưng nhẹ hẫng.
Anh trở về một mình.
Ngày lên đường, Quang đi cùng cả tiểu đội. Ngày trở về, anh chỉ mang theo một tấm giấy phục viên, một chân trái không còn nguyên vẹn và ký ức nặng hơn bất cứ hành trang nào.
Mẹ anh đứng ở đầu ngõ, dáng người nhỏ thó. Bà nhận ra con trai từ xa, dù anh đã gầy đi nhiều. Bà không chạy, không gọi lớn. Chỉ đứng lặng, hai tay run run bấu vào vạt áo.
– Con… về rồi à? – giọng bà vỡ ra.
Quang gật đầu. Anh muốn cười, nhưng cổ họng nghẹn lại.
Bữa cơm đầu tiên sau chiến tranh chỉ có rau luộc, cà muối và bát canh cua. Quang ăn rất chậm. Mỗi tiếng muỗng chạm bát đều khiến anh giật mình. Đêm xuống, anh nằm trên chiếc giường tre cũ, nghe tiếng côn trùng ngoài vườn mà không sao chợp mắt. Trong giấc mơ chập chờn, anh vẫn nghe tiếng pháo rít, tiếng đồng đội gọi nhau giữa khói lửa.
Những ngày sau đó, Quang tập làm quen với cuộc sống mới. Anh học đi lại bằng chiếc chân gỗ, học cách làm ruộng, học cách lặng lẽ trước những câu hỏi vô tình của người làng:
– Sao về có một mình?
Anh chỉ cười, không trả lời.
Mỗi năm đến ngày giỗ trận, Quang lại bày mâm cơm nhỏ trước hiên nhà. Trên mâm, có bát cơm đầy và đôi đũa đặt song song, như dành cho những người chưa kịp về.
Có những đêm mưa, vết thương cũ nhức buốt. Quang ngồi một mình trong gian bếp tối, lặng lẽ lau nạng gỗ. Ngoài kia, mưa rơi đều đều, như tiếng bước chân của ký ức.
⸻
Nhiều năm sau, làng quê đổi thay. Đường bê tông trải dài. Trẻ con không còn biết mùi bom đạn. Quang trở thành người trông coi nghĩa trang liệt sĩ xã. Mỗi buổi sáng, anh quét lá, thắp hương, sửa lại những tấm bia đã mờ tên.
Có người hỏi:
– Sao anh không lên thị trấn sống cho đỡ vất vả?
Quang lắc đầu:
– Tôi ở đây, để các anh em không cô đơn.
Chiều nào, anh cũng đứng rất lâu trước hàng bia vô danh. Ánh hoàng hôn nhuộm đỏ cả khu nghĩa trang. Trong khoảnh khắc ấy, Quang thấy mình không còn là người trở về một mình nữa.
Anh là phần còn lại của một thế hệ đã đi qua thời hoa lửa – mang trên thân thể và trong tâm hồn những vết thương không bao giờ lành, để đổi lấy những mùa yên bình cho hôm nay.
