Người trở về từ “địa ngục trần gian Phú Quốc” phần 1

Đặc Khu Phú Quốc (An Giang) không chỉ nổi tiếng là “đảo Ngọc” du lịch mà còn được biết đến với Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Trại giam tù binh Cộng sản Việt Nam - Phú Quốc (Nhà tù Phú Quốc), thấm đẫm máu đào của các chiến sĩ cách mạng trong hai cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc. Sự hy sinh vô bờ bến của các anh hùng liệt sĩ đã góp phần làm nên Đại thắng mùa Xuân năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước cách đây nửa thế kỷ. Trong lịch sử đấu tranh cách mạng, Nhà tù Phú Quốc do thực dân Pháp và đế quốc Mỹ dựng lên để giam cầm những chiến sĩ, cán bộ và nhân dân ta với tên gọi Trại giam Căng Cây Dừa (1953 - 1954), Trại Huấn chính Cây Dừa (1955 - 1957) và Trại giam tù binh Cộng sản Việt Nam - Phú Quốc (1967 - 1973).Trại giam Phú Quốc được mệnh danh là “địa ngục trần gian” là bằng chứng về tội ác dã man, tàn bạo với hơn 45 kiểu tra tấn dã man của Mỹ - Ngụy. Trong thời gian tồn tại chưa đầy 6 năm (từ tháng 6/1967 đến tháng 3/1973), địch đã giam giữ 40.000 lượt tù binh, chủ yếu là cán bộ, chiến sĩ thuộc các lực lượng vũ trang, ngoài ra còn có cán bộ dân chính đảng và dân thường. Số lượng tù binh bị nhồi nhét trong các phòng giam lúc cao điểm từ 120 - 180 người; khoảng 4.000 tù binh bị giết hại, hàng chục nghìn người bị thương tật, tàn phế. Bộ máy điều hành, quản lý của địch ở Trại giam Phú Quốc có khoảng 2.000 nhân viên và sỹ quan, gồm cả hải quân, lục quân, không quân

Diện tích Trại giam Phú Quốc lên đến 400 hecta, với gần 500 ngôi nhà, chia thành 12 khu, trong đó có 02 khu đôi (mỗi khu có 02 phân khu) và 10 khu (mỗi khu có 04 phân khu gọi là Khu A, B, C, D), mỗi phân khu cách nhau 100m. Phân khu có chiều dài 150m, rộng 50m, gồm 11 ngôi nhà trong đó có 09 phòng giam, kích thước mỗi phòng giam 20m x 5m. Mỗi phân khu đều có chuồng cọp, 04 phân khu có nhà biệt giam. Các nhà giam xây dựng với vách, mái, cửa đều bằng tôn thiếc, nền bằng đất tráng xi măng để tránh tù binh đào hầm vượt ngục. Xung quanh mỗi phân khu là 04 vọng gác canh giữ 24/24 giờ và 10 vọng gác lưu động, đèn chiếu sáng toàn khu trại. Toàn trại được bao bọc bởi dãy kẽm gai dày chằng chịt 7 đến 10 lớp; vùng bao quanh hoàn toàn trống trải tạo thành một vành đai trắng bao bọc, cách ly với bên ngoài. Tuy nhiên, với tinh thần dũng cảm, ý chí kiên cường, các tù binh tại Trại giam Phú Quốc đã tổ chức thành công 45 cuộc vượt ngục dưới nhiều hình thức: vượt rào, đánh lính áp giải khi ra ngoài làm việc khổ sai, đào hầm ngầm…Có rất nhiều câu chuyện về tinh thần chiến đấu ngoan cường của các chiến sĩ cách mạng tại nhà tù, sau đây là hồi ức của cựu chiến binh Trần Quang Nghiêm- cựu tù binh Nhà tù Phú Quốc.

Vĩnh Lộc-Thanh Hóa, những ngày tháng tư nắng vàng rực rỡ! Men theo tiếng vọng hào hùng của lịch sử, gợi nhắc về những năm tháng trường kỳ, gian khổ kháng chiến của dân tộc; chúng tôi tìm gặp ông Trần Quang Nghiêm (phường Vĩnh Lộc, thành phố Thanh Hóa) - nhân chứng trở về từ Trại giam Phú Quốc. Cũng như hàng nghìn, hàng vạn thanh niên khi đó; nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, ông Nghiêm hăng hái viết đơn bằng máu tình nguyện tham gia chiến đấu.

Ngày ông Nghiêm khoác ba lô lên đường nhập ngũ, ông và bà Trần Thị Tuyết mới kết hôn được vỏn vẹn một tuần. Bỏ lại phía sau quê nhà với người vợ trẻ và bố mẹ già, ông Nghiêm đi biền biệt suốt 8 năm trời, không một tin tức báo về. Đâu ai biết rằng, trong những năm tháng ấy, ông Nghiêm cùng đồng đội lăn xả thân mình đối đầu, giành giật sự sống trong gang tấc giữa mưa bom, bão đạn của quân địch, lập nhiều thành tích trên khắp các mặt trận như: Vùng chiến thuật Một (thuộc tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng), sân bay Nước Mặn, các căn cứ điểm ở Điện Quang, Điện Bàn, Điện Chính, Hội An... Ngày 5-11-1968, khi đang điều trị tại bệnh viện thuộc huyện Điện Bàn (Quảng Nam), ông bị máy bay địch bắn trọng thương; sau đó bị địch bắt, bịt mắt, “ném lên trực thăng” đưa về Trại giam Đà Nẵng. Từ đó, ông tiếp tục sôi nổi, kiên cường hoạt động cách mạng trong tù với cái tên Trần Văn Nhiên, số tù 4551.

Cuộc nói chuyện giữa chúng tôi đưa ký ức của ông trở về những ngày tháng bị địch tra tấn, hành hạ dã man, tàn ác trong chốn lao tù: “Mỗi ngày chúng hỏi cung tôi từ 20 đến 30 lần, rồi tăng lên 40, 50 lần... Sau đó, thấy không khai thác được gì, chúng chuyển sang tra tấn. Địch dùng kim cắm vào mười đầu ngón tay, quấn bông vào đầu kim, tẩm xăng đốt. Người tôi nóng ran, đau phát điên, nghiến răng chịu đến khi bất tỉnh. Chúng hắt nước lạnh vào mặt, tiếp tục hỏi cung... Chúng giải về phòng giam, đưa một chiếc cà mèn có ít cơm màu vàng như nanh chuột, một miếng cá khô mục bốc mùi thiu thối, vài cọng rau muống già”. Ông Nghiêm không nhớ nổi trong thời gian ở tù, địch đã bao nhiêu lần dùng dùi cui, roi điện, roi da đánh ông tới thừa sống thiếu chết, nằm lả xuống sàn như cái xác vô hồn. Đâu chỉ có thế, quân địch tàn ác còn dùng kìm nhổ từng chiếc răng; nhúng đầu ông Nghiêm và đồng đội của ông vào các thùng phi chứa nước, thi nhau cầm chày vồ quật mạnh vào vỏ thùng đến khi “đầu óc quay cuồng, khó thở, máu mồm máu mũi ộc ra, mắt lồi, tai điếc đặc, bất tỉnh”. Giở đủ các “ngón đòn” tra tấn, chúng chuyển sang giọng điệu phỉnh nịnh, dụ dỗ, mua chuộc cốt để dò la tin tức về “quân giải phóng”.

Giữa cảnh ngục tù khốn khó: Không đủ chỗ để nằm, chỉ có thể khom người ngồi suốt đêm lại thường xuyên chịu sự tra tấn dã man của quân địch nhưng ông Nghiêm và những người chiến sĩ khác vẫn giữ vững khí tiết, nêu cao tinh thần bất khuất, kiên cường chiến đấu. Lợi dụng sơ hở của quân địch, các chiến sĩ bị giam giữ trong trại vẫn khéo léo liên lạc, động viên nhau, củng cố tổ chức đảng và mật báo những tin tức quan trọng. Bởi vậy, ngay từ những ngày hoạt động tại Trại giam Đà Nẵng, ông Nghiêm được tổ chức tin tưởng bổ sung vào cấp ủy, kiêm tổ trưởng đảng, bí thư chi đoàn thanh niên và được phân công, giao phó nhiều trọng trách. Ông Nghiêm nhớ mãi khoảnh khắc xúc động khi nhận được tin báo do người của tổ chức cài cắm vào hàng ngũ của địch để lại: “Sáng mai chúng đưa các đồng chí ra đảo Phú Quốc giam giữ. Trước khi đi, địch dùng mọi thủ đoạn dã man để chiêu hồi. Hãy giữ vững khí tiết!”. Nội dung bức thư sau đó được thông báo cho toàn thể chiến sĩ cách mạng bị nhốt trong trại giam, khẩn trương lên kế hoạch đối phó với địch. Ông Nghiêm vui mừng nghĩ: “Ngay trong lòng địch, các chiến sĩ của ta vẫn khôn khéo che mắt quân thù thông báo những tin quan trọng, giúp chúng tôi đứng vững trước mọi thủ đoạn nham hiểm của quân địch. Vì vậy, chúng tôi càng thêm tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng ủy trong Trại giam Phú Quốc”.